profilmko.png

V.TAKTIKOS&SYNERGATES

taktikosksynergates.jpg 

koinethel1.jpg

econsultant.jpg 
komvos2.png 

diathe.jpg
 
 

kladis2.jpg 
   Παραδοσιακά & Βιολογικά
        Προϊόντα Κρήτης

__1.jpg

Αγρόκτημα Κατσαρός

un.jpg 

  Πράσινη Ανάπτυξη για Όλους

prasini2.jpg

Εθελοντές Δημοσιογράφοι

ethelontes.jpg

  Κοινότητα εθελοντών  διαδικτύου

diadiktio.jpg

         

          Μ.Κ.Ο. Ερύμανθος

erymanthosmko.jpg


 
ΚΛΑΔΗΣ ΝΙΚΟΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΕΡΕΥΝΕΣ - ΜΕΛΕΤΕΣ
ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ
3ΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 69, ΑΘΗΝΑ
2108226562 - 6972448046 
Εκτύπωση E-mail

ΥΔΡΟΒΟΡΑ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

Αριθμοί & Λύσεις για την κατασπατάληση του νερού

Της Μαίρης Βιταλιώτου

Διαβάστε περισσότερα...
 
Εκτύπωση E-mail
 

Νερό "δηλητήριο" στη Θεσσαλονίκη

Νερό "δηλητήριο" πίνουν μαθητές επτά περιφερειακών δήμων της Θεσσαλονίκης

Αρσενικό, που ενοχοποιείται για καρκινογένεση, ανιχνεύθηκε στα μαλλιά μαθητών 10 σχολείων σε επτά περιφερειακούς δήμους Θεσσαλονίκης, σύμφωνα με έρευνα του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου και του ΤΕΙ, που πραγματοποιήθηκε το 2005.

Διαβάστε περισσότερα...
 
Εκτύπωση E-mail
Συντονιστικό κέντρο ΜΚΟ

Δικτυότοπος  www.edo-mko.gr

3η Σεπτεμβρίου 69

Τηλ. 210 88 36 598 κιν. 6932748383 & 6947762743

e-mail: Αυτό το ηλεκτρονικό μήνυμα προστατεύεται από spam bots, θα πρέπει να έχετε ενεργοποιημένη τη Javascript για να το δείτε      

 

ΘΕΜΑ: Αντιμετώπιση του φαινομένου της λειψυδρίας με έργα ταμίευσης των υδατικών πόρων.                 

      
       Η εφημερίδα Οικοpress, από κοινού με το ‘‘Συντονιστικό Κέντρο Μ.Κ.Ο’’ (www.edo-mko.gr) και το Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικής Οικονομίας, διενεργούν σε πανελλαδική κλίμακα μια έρευνα για τον βαθμό ευαισθητοποίησης – κινητοποίησης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε σχέση με τη διαχείριση των υδατικών πόρων και την αντιμετώπιση της λειψυδρίας.  

 

 

Διαβάστε περισσότερα...
 
Εκτύπωση E-mail

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΣΤΟ ΠΟΤΗΡΙ  ΜΑΣ

Του Τάσου Καφαντάρη  

 

Η λύση της αφαλάτωσης υπόσχεται πολλά σε έναν πλανήτη που απειλείται από τις κλιματικές μεταβολές και ταυτόχρονα έχει να συντηρήσει 6,77 δισ.ανθρώπους! Μια νέα μέθοδος που επιτυγχάνει υψηλού επιπέδου αφαλάτωση και ταυτόχρονα χωράει σε ένα...φορτηγάκι χαιρετίστηκε με ενθουσιασμό. Τεχνολογικές λύσεις βέβαια υπάρχουν εδώ και δεκαετίες. Στη χώρα μας τουλάχιστον, μια σειρά εργοστασίων αφαλάτωσης είχε στηθεί σε διάφορα νησιά από την εταιρεία ΜΕΤΕΚ του ομίλου της Εμπορικής Τράπεζας- προτού τη διαλύσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη υπό το δόγμα της αποκρατικοποίησης. Οι υπάρχουσες όμως τεχνολογίες είναι ακριβές, ενεργοβόρες και δυσπροσάρμοστες, χωρίς τελικό αποτέλεσμα που να πλησιάζει στη γεύση «το νερό της πηγής». Αυτό ίσχυε για τις τεχνολογίες αφαλάτωσης όπου γης ως... τη Δευτέρα, 13 Ιουλίου του 2009.  

 

Ο «νερουλάς με το φορτηγάκι»  

 

Την εν λόγω Δευτέρα ένα μικρό ημιφορτηγό κατέφθασε στην περιοχή με το χειρότερο νερό της Καλιφόρνιας, την Κοιλάδα του Αγίου Ιωακείμ (San Joaquin Valley). Μολονότι η κοιλάδα αυτή είναι από τις πιο εντατικά καλλιεργούμενες αγροτικές περιοχές της Καλιφόρνιας, κανένα πανεπιστήμιο, ερευνητικό ίδρυμα ή επιχείρηση δεν είχε καταφέρει να αφαλατώσει τα γεμάτα από θειώδη άλατα ασβεστίου νερά της περιοχής, παρά τις αλλεπάλληλες προσπάθειες εδώ και 50 χρόνια.  

 

Το φορτηγάκι είχε στην καρότσα του μια «έξυπνη» διάταξη αφαλάτωσης και φιλτραρισμού ονόματι «Μ3», που είχε σχεδιαστεί από επιστήμονες και φοιτητές του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας UCLΑ. Με το που έγινε η σύνδεσή της σε μια βάνα γεώτρησης και τέθηκε σε λειτουργία, νερό πόσιμο έρευσε στην έξοδο της διάταξης, με την εφαρμογή μιας και μόνο φάσης αντίστροφης όσμωσης.

Οι επιστήμονες μέτρησαν με αγωνία την απόδοση: 65% του εισερχόμενου νερού είχε καθαριστεί μονομιάς! Φωνές χαράς ακούστηκαν από όλους για το επίτευγμα. Όπως εξήγησε ο επικεφαλής Γιόραμ Κόεν (Υoram Cohen), καθηγητής Χημικής και Βιομοριακής Μηχανικής στο UCLΑ, ήταν κατά 30% μεγαλύτερη απόδοση από εκείνη της 20πλασίου μεγέθους διάταξης που είχε εγκαταστήσει παλαιότερα το ίδιο πανεπιστήμιο στην ίδια περιοχή. Μάλιστα εφαρμόζοντας επιπρόσθετα μια διεργασία επιταχυνόμενης χημικής αποσκλήρυνσης- την οποία επίσης ανέπτυξαν στο UCLΑ- ήταν τώρα βέβαιοι ότι η απόδοση αυτή θα φθάνει στο 95%.

Πρακτικά δηλαδή όλο το εισερχόμενο νερό γίνεται πόσιμο! Μεταφράζοντάς το σε κάλυψη αναγκών, ο Κόεν δήλωσε ότι το δυναμικό της διάταξης «Μ3» είναι για 6.000 γαλόνια πόσιμου νερού ημερησίως αν αυτό προέρχεται από τη θάλασσα ή 9.000 γαλόνια αν προέρχεται από γεωτρήσεις. Δηλαδή η συσκευή της καρότσας του ημιφορτηγού φθάνει και περισσεύει για να ξεδιψάσει ημερησίως 6.000 ανθρώπους, με ανώτατο όριο τους 12.000 (τους κατοίκους μιας τυπικής κωμόπολης της ελληνικής επαρχίας).  

 

Τεχνικό επίτευγμα  

Τα καλά του «Μ3» δεν περιορίζονται στην υψηλή απόδοση. Το σύστημα αυτό σχεδιάστηκε από μια διεπιστημονική ομάδα χημικών μηχανικών, ηλεκτρολόγων μηχανικών και πολιτικών μηχανικών με ιδιαίτερες γνώσεις στη θεωρία ελέγχου, στον έλεγχο και στη βελτιστοποίηση διεργασιών, στην υπολογιστική της ρευστοδυναμικής, στη θερμοδυναμική και στην ανάπτυξη λογισμικού. Ο στόχος τους ήταν διττός: Αφενός να υποκαταστήσουν τις πανάκριβες πιλοτικές εγκαταστάσεις που απαιτούνται προτού στηθεί οποιοδήποτε εργοστάσιο αφαλάτωσης και αφετέρου να μπορεί η ίδια αυτή διάταξη να λειτουργήσει ως μίνι μονάδα αφαλάτωσης για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών.

Έτσι το «Μ3» που παρουσίασαν ενσωματώνει όργανα μέτρησης σε πραγματικό χρόνο του pΗ του νερού, της θερμοκρασίας του, της αλατότητάς του και της στροβίλωσής του, ενώ ταυτόχρονα ελέγχει και μια σωρεία παραμέτρων όπως τις ακριβείς ποσότητες χημικών προσθέτων που απαιτεί η κάθαρση των συγκεκριμένων υδάτων. Μπορεί επίσης να επιμετρά την ενέργεια που καταναλώνει και να αυτορρυθμίζεται ώστε να τη μειώνει. Όλες οι βαλβίδες του είναι βέβαια ελεγχόμενες από υπολογιστή και οι μεμβράνες του μπορούν να ανταποκρίνονται ταχύτατα στις όποιες αλλαγές στην ποιότητα του νερού.    

 

Τέλος της λειψυδρίας στα νησιά;  

 

Η επιτυχής δοκιμή του «Μ3» στην Κοιλάδα του Αγίου Ιωακείμ συγκίνησε ιδιαίτερα τους πληττόμενους από ξηρασία Καλιφορνέζους, αλλά όχι μόνον αυτούς: Με την ερευνητική μονάδα του UCLΑ συνεργάζονται ήδη αντίστοιχα ερευνητικά κέντρα της Αυστραλίας (Πανεπιστήμιο Victoria), της Ισπανίας (Πανεπιστήμιο Τarragona) και του Ισραήλ (Πανεπιστήμιο Βen Gurion) που προσδοκούν να ξεδιψάσουν δοκιμαζόμενες περιοχές των χωρών τους. Φυσικά ανάλογο ενδιαφέρον αναμένεται να δείξουν τώρα και όλες οι χώρες που έχουν προβλήματα ύδρευσης. Αν μάλιστα θυμηθούμε ότι τα 2/3 του πλανήτη ήδη κατοικούν σε παραθαλάσσιες πόλεις, η ζήτησή του μάλλον θα εξελιχθεί σε... πανδημία.   Για τη χώρα μας είναι περιττό να σημειώσουμε ότι το «Μ3» δείχνει ιδανικό για τα νησιά μας, αλλά και για όλες τις μαστιζόμενες παραθαλάσσιες κωμοπόλεις και χωριά μας. Δεν γνωρίζουμε ακόμη την τιμή πώλησής του, αλλά αξίζει να διερευνηθεί.

Παράλληλα μαθαίνουμε ότι ετοιμάζεται να έλθει στη χώρα μας και «το αντίπαλον δέος»: Μια επίσης ρηξικέλευθη ρωσική μέθοδος αφαλάτωσης που έχει βρει τα κονδύλια χρηματοδότησης στη Ρωσία και θέλει να στήσει τις πρώτες της εγκαταστάσεις στην Ελλάδα. Εκείνη δεν υπόσχεται να... χωράει σε ημιφορτηγάκι, αλλά διατείνεται ότι- αφότου εγκατασταθεί στη θάλασσαπαράγει και ηλεκτρική ενέργεια από τη διαφορά πίεσης του νερού! Μακάρι να τα καταφέρουν αμφότεροι διότι διαφορετικά το μέλλον διαγράφεται ζοφερό. Ολοι γνωρίζουμε ότι ήδη η οικονομία των νησιών μας «δουλεύει για τους νερουλάδες»...  

 

(Από την εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ, 26/05/2009)
 
Εκτύπωση E-mail

ΝερΟ: η ευκαιρΙα του 21ου αιΩνα

ΜΟΛΙΣ ΤΟ 9% ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ ΠΑΡΕΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΙΔΙΩΤΕΣ, ΑΓΟΡΑ ΠΟΥ ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΝΑ ΞΕΠΕΡΑΣΕΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΗ ΤΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ

Του ΜΩΥΣΗ ΛΙΤΣΗ

 

 

ΞΕΧΑΣΤΕ το πετρέλαιο. Η επόμενη πλουτοπαραγωγική πηγή που βρίσκεται ήδη στο στόχαστρο μεγάλων πολυεθνικών επιχειρήσεων είναι το νερό. Το περιοδικό «Fortune» είχε χαρακτηρίσει το νερό ως «μια από τις μεγαλύτερες επιχειρηματικές ευκαιρίες στον κόσμο.

Θα είναι στον 21ο αιώνα ό,τι ήταν το πετρέλαιο για τον 20ό αιώνα». Και ο γενικός γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, Μπαν Κι-Μουν, είχε δηλώσει στο πρόσφατο Διεθνές Φόρουμ για το Νερό, που έγινε τον περασμένο Μάρτιο στην Κωνσταντινούπολη, ότι η έλλειψη νερού είναι «πιθανή αιτία για πολέμους και συγκρούσεις». 

Επιχειρήσεις

Πάνω από το 90% της παροχής υπηρεσιών ύδρευσης και υγιεινής σε ολόκληρο τον κόσμο ανήκει στο Δημόσιο, υπάρχει ωστόσο ένα 9% (545 εκατ. άνθρωποι) υπηρεσιών ύδρευσης που παρέχεται από ιδιώτες. Το 1990 υπήρχαν μόνο δώδεκα χώρες, με ιδιωτικές υπηρεσίες παροχής πόσιμου νερού.

Σήμερα ο αριθμός τους έχει φθάσει στις 56, και αν συνυπολογιστούν και οι υπηρεσίες διαχείρισης υδάτινων πόρων, υγιεινής και πόσιμου νερού, ιδιωτικές υπηρεσίες παρέχονται σε περισσότερες από 100 χώρες. Η αγορά νερού υπολογίζεται σήμερα σε 500 δισ. δολάρια το χρόνο και εκτιμάται ότι στα επόμενα λίγα χρόνια μπορεί να φθάσει στα 3 τρισ. δολάρια.

Τη δεκαετία του 1990 διεθνείς οργανισμοί, όπως το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα, άσκησαν ποικιλώνυμες πιέσεις για συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στην παροχή νερού. Οι ιδιωτικοποιήσεις στο νερό δεν αφορούν μάλιστα μόνο τις αναπτυσσόμενες χώρες, αλλά και χώρες όπως οι ΗΠΑ και ο Καναδάς, όπου μόνο το 5% της αγοράς βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε ιδιώτες, αλλά με μεγάλα έργα σε εξέλιξη σε πολιτείες όπως η Ατλάντα, η Ιντιανάπολις και το Πουέρτο Ρίκο και σε περιοχές του Καναδά όπως το Μονκτόν, το Χάλιφαξ και το Χάμιλτον. 

Πολυεθνικές εταιρείες εμφιάλωσης, όπως η Coca-Cola και η PepsiCo, επιχείρησαν πρόσφατα να ανοίξουν δουλειές για την εκμετάλλευση των υδάτινων πόρων στην Κεράλα της Ινδίας, συναντώντας έντονες αντιδράσεις, με τις τοπικές αρχές να ακυρώνουν τελικά τις σχετικές άδειες. Δυναμικές αντιδράσεις και ταραχές σημειώθηκαν και στη Βολιβία και την Αργεντινή.

Οι τρεις μεγαλύτερες πολυεθνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα του νερού είναι η γαλλική Suez, η οποία εξυπηρετεί 117,4 εκατ. ανθρώπους στον κόσμο, η επίσης γαλλική Veolia Environment (Vivendi) με 108,2 εκατ. και η γερμανική εταιρεία κοινής ωφελείας RWE (Rheinisch-Westfalisches Elektrizitatswerk) με 69,5 εκατ., πριν πουλήσει τη θυγατρική της βρετανική εταιρεία υδάτων Thames Water στην αυστραλέζικη Kemble Water. Οι άλλες μεγάλες πολυεθνικές στον κλάδο του νερού είναι η ισπανική Aguas de Barcelona (35,2 εκατ.), η γαλλική SAUR (33,5 εκατ.) και η βρετανική United Utilities (22,1 εκατ.).

Σχεδόν το 50% του πληθυσμού της Γης θα ζουν σε περιοχές όπου το νερό θα σπανίζει το 2030, εκτιμά έκθεση του ΟΗΕ, η οποία υπολογίζει ότι περί το ένα εκατομμύριο άνθρωποι ζουν χωρίς πρόσβαση σε πόσιμο νερό. Υπάρχουν σήμερα 1,4 κυβικά χιλιόμετρα νερού στον πλανήτη, αλλά σχεδόν το 97% είναι αλμυρό νερό. Το μεγαλύτερο μέρος του πόσιμου νερού υπάρχει σε μορφή πάγων ή βρίσκεται βαθιά στο έδαφος, επιτρέποντας μόνο ένα πολύ μικρό μέρος για ανθρώπινη χρήση. 

Άνιση κατανομή

Οι περισσότεροι ειδικοί εκτιμούν ότι υπάρχει αρκετό νερό, αλλά όπως, όλα τα αγαθά και πλουτοπαραγωγικές πηγές, το πρόβλημα βρίσκεται στην άνιση κατανομή του.

Για παράδειγμα, οι κάτοικοι της Βορείου Αμερικής έχουν πρόσβαση σε πάνω από 6.000 κυβικά μέτρα ανά άτομο το χρόνο, τα οποία μάλιστα είναι αποθηκευμένα, ενώ στην πάμφτωχη Αφρική η πρόσβαση κατά μέσο όρο είναι σε λιγότερο από 700 κυβικά μέτρα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Συμβουλίου Νερού (World Water Council), η γεωργία καταλαμβάνει το 66% της κατανάλωσης νερού, η βιομηχανία το 20

 

 
Εκτύπωση E-mail

SOS από νησιά, Θεσσαλία, Κρήτη και Πελοπόννησο  

Στα χρόνια της μεγάλης ξηρασίας  

Της ΑΝΝΑΣ ΣΤΕΡΓΙΟΥ   

«Μια βροχή θα μας σώσει» μπορούν να τραγουδούν οι κάτοικοι κυρίως των ανατολικών περιοχών της Ελλάδας, αντί για το παλαιότερο έθιμο της περπερούνας για την πρόκληση βροχής.  

Καμπανάκι χτυπούν τα νησιά μας, ο θεσσαλικός κάμπος, με Λάρισα και Καρδίτσα να βιώνουν τον πόλεμο του νερού και τις ανατολικές περιοχές της Κρήτης και της Πελοποννήσου να παρακολουθούν το βάσανο της ανομβρίας.

Το νερό στα νησιά μας είναι δυσεύρετο και κοστίζει... χρυσάφι. Το 2001 ήταν η χειρότερη χρονιά, που θυμούνται φορείς και εκπρόσωποι κυρίως του νομού Κυκλάδων και κατά δεύτερο λόγο των Νομαρχιών Δωδεκανήσου και Πειραιά και απεύχονται το ενδεχόμενο να υπάρξει τέτοια εξέλιξη. Αν συνεχιστεί όμως η παρατεταμένη ανομβρία, πιθανόν να υπάρξουν το καλοκαίρι διακοπές στην παροχή νερού. Ηδη συνιστάται αυτοσυγκράτηση για ν' αποφευχθεί η σπατάλη των νοικοκυριών.

Στις Κυκλάδες

Στις 9 Μαρτίου πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στη Νομαρχία Κυκλάδων στην Ερμούπολη υπό την προεδρία του υπουργού Αιγαίου Αριστοτέλη Παυλίδη για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας στα νησιά με λιγότερους από 3.100 κατοίκους. Μόνο το έτος 2006, που δεν υπήρξε πρόβλημα ανομβρίας, διατέθηκαν περίπου 9,5 εκατομμύρια ευρώ για προμήθεια νερού στο Νότιο Αιγαίο. Η Νομαρχία και η ΤΕΔΚ Κυκλάδων ζητούν διπλασιασμό της πίστωσης, ενώ το υπουργείο Αιγαίου θεωρεί ότι το πρόβλημα του νερού αντιμετωπίζεται με αύξηση της πίστωσης κατά 35%.

Φέτος, το πρόβλημα αγγίζει σχεδόν όλα τα Κυκλαδονήσια, πολλά από τα μικρά της Δωδεκανήσου και σχεδόν τα μισά νησιά του Αργοσαρωνικού. Οι γνωρίζοντες μας έλεγαν ότι απ' όλα τα Κυκλαδονήσια, ίσως να μην επηρεαστούν από την ανομβρία μόνον η Ανδρος και η Νάξος.

Το πρόβλημα στα νησιά είναι εποχικό, καθώς ο πληθυσμός δεκαπλασιάζεται τα καλοκαίρια, το ντους μετά το μπάνιο θεωρείται δεδομένο και προστίθεται η επιβάρυνση από τις πισίνες.

Χειρότερη είναι η κατάσταση μέχρι στιγμής σε: Αίγινα, Σίφνο, Θήρα, Ιο, Τήνο, Σύμη, Πάτμο, Κύθηρα και Αγκίστρι. Δυσκολίες αναμένεται να υπάρξουν σε Μήλο, Κουφονήσια, Κίμωλο, Χάλκη και Καστελόριζο.

«Τα άνυδρα νησιά στα Δωδεκάνησα είναι: Σύμη, Πάτμος, Καστελόριζο, Λειψοί, Αγαθονήσι, Νίσυρος, Αρκιοί και Χάλκη, οπότε υπάρχει η αναγκαιότητα να μεταφέρουμε νερό με υδροφόρες», τονίζει ο αντινομάρχης Δωδεκανήσου Στάθης Κουσουρνάς. Προμήθεια νερού με καραβάκι γίνεται και στα Κυκλαδονήσια: Ηρακλειά, Σχοινούσα, Κουφονήσια, Δονούσα, Φολέγανδρο Θηρασιά, ακόμη και στη Μήλο.

«Φοβάμαι ότι φέτος, αν δεν ληφθούν μέτρα, θα διψάσει η Αίγινα, το Αγκίστρι ακόμη και τα Κύθηρα, που δεν αντιμετώπιζαν άλλοτε πρόβλημα. Είναι το πιο δύσκολο καλοκαίρι. Εχει χαμηλώσει η στάθμη του νερού στις δεξαμενές, με αποτέλεσμα να παρουσιάζονται προβλήματα και στις γεωτρήσεις. Δευτερευόντως επηρεάζονται η Υδρα και ο Πόρος», εξηγεί ο νομάρχης Πειραιά Γιάννης Μίχας.

«Η φετινή χρονιά θυμίζει το 2001. Εχουμε ήδη ζητήσει από το υπουργείο Αιγαίου τη συνδρομή υδροφόρας για τη μεταφορά νερού, καθώς η στάθμη έχει κατεβεί πολύ στους ταμιευτήρες. Οι μικρές μονάδες αφαλατώσεων δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν τις αυξημένες ανάγκες του καλοκαιριού και των προσκυνητών», επισημαίνει ο δήμαρχος Τήνου Σίμος Ορφανός.

Λύσεις

Οι βασικές λύσεις που υπάρχουν, όπως εξηγούν ο δήμαρχος Μυκόνου Χρήστος Βερώνης και ο σύμβουλος ανάπτυξης στην ΤΕΔΚ Κυκλάδων Γιάννης Τομαής, είναι οι εξής:

* Αφαλάτωση στο νερό της θάλασσας. Μόνο το πρόγραμμα για την αφαλάτωση 2.000 κυβικών νερού την ημέρα, που έγινε το 2001 στη Μύκονο, κόστισε 435 εκατομμύρια δραχμές. Παρ' όλο που το κόστος του νερού συναρτάται και με άλλους παράγοντες, «το κόστος του αφαλατωμένου νερού στη Θήρα ανέρχεται σε 1 ευρώ το κυβικό», εξηγεί ο δήμαρχος του νησιού Αγγελος Ρούσσος.

* Λιμνοδεξαμενές ή φράγματα, κατά κόρον σε νησιά όπου υπάρχουν φυσικές πηγές ή όταν βρέξει να μπορεί να συλλεχθεί το νερό. Είναι η πιο φτηνή λύση συγκριτικά με τις υπόλοιπες, αλλά όχι πάντα εφαρμόσιμη.

* Γεωτρήσεις. Χρησιμοποιούνται κυρίως από ιδιώτες, αλλά με την υπερκατανάλωση, μακροπρόθεσμα, προκαλούν ακόμη και εξάντληση του υδροφόρου ορίζοντα.

* Μεταφορά νερού με υδροφόρα πλοία. Η λύση είναι ασύμφορη, αλλά χρησιμοποιείται όταν δεν υπάρχουν φυσικές πηγές ή νερό στις λιμνοδεξαμενές και κατά κόρον στα μικρά νησιά. Η μεταφορά νερού στη Σαντορίνη, λ.χ., κοστίζει περίπου 10 ευρώ το κυβικό.

«Ενα πρωτοποριακό πρόγραμμα -λέει ο κ. Τομαής- είχε εφαρμόσει ως δήμαρχος Απείρανθου ο Μανώλης Γλέζος στη Νάξο: το πρόγραμμα αποκατάστασης των ξερολιθιών, για τη συγκράτηση χώματος και νερού». Υπάρχουν νησιά που έχουν μεν νερό αλλά αυτό δεν συγκρατείται λόγω της μεγάλης κλίσης του εδάφους.

Λιμνοδεξαμενές

Μόνιμη λύση, τονίζουν άπαντες, είναι μόνο η αφαλάτωση του νερού, που υπάρχει σε αφθονία. Χρειάζεται η δημιουργία μεγάλων λιμνοδεξαμενών ώστε να μην εξαντλούνται γρήγορα τα αποθέματα. Σε πολλά νησιά και να μεταφερθεί νερό δεν υπάρχει μεγάλος αποθηκευτικός χώρος, όπως λ.χ. Δονούσα, Σύμη, Πάτμος.

Φέτος, όλα τα νησιά των Κυκλάδων έχουν ζητήσει τη συνδρομή της Πολιτείας για ν' αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της ανομβρίας, τονίζει ο πρόεδρος της ΤΕΔΚ Κυκλάδων Γ. Δεκαβάλλας.

Μεγάλο πρόβλημα θα κληθεί ν' αντιμετωπίσει η Θήρα, μας ανέφερε ο κ. Ρούσσος, αφού υπό φυσιολογικές συνθήκες έχει τις λιγότερες βροχοπτώσεις από τα Κυκλαδονήσια. Ηδη έχει ζητηθεί η συνδρομή υδροφόρων πλοίων, η αφαλάτωση του νερού και η επιδότησή του.

Η πιλοτική εφαρμογή αυτόνομης πλωτής μονάδας αφαλάτωσης, ίσως είναι η μελλοντική απάντηση στο πρόβλημα της λειψυδρίας, εξηγεί ο περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου Χαράλαμπος Κόκκινος.

Πρόκειται για μια ελληνική εφεύρεση, με τηλεχειριστήριο από τη στεριά, η οποία θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά σ' ένα από τα μικρονήσια των Κυκλάδων και κινείται με αιολική ενέργεια. Βρίσκεται στα Ναυπηγεία Ελευσίνας, αναμένεται να κοστίσει 750.000 ευρώ και πρόκειται να εγκατασταθεί σε Κυκλαδονήσι πριν από το καλοκαίρι ώστε να μπορεί να υδροδοτήσει 350 κατοίκους την ημέρα.


«Μέτρα όπως στην Κύπρο»  

 

Θεσσαλία, Κυκλάδες και Αττική είχαν τη μεγαλύτερη μείωση των βροχοπτώσεων κατά το τετράμηνο Νοέμβριος 2006-Φεβρουάριος 2007, σύμφωνα με τις καταγραφές του κέντρου εκτίμησης φυσικών κινδύνου που λειτουργεί στο Ε.Μ. Πολυτεχνείο. Από τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν προκύπτει ότι η μείωση έφθασε έως και το 66% σε σχέση με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα της περασμένης χρονιάς. Διαφορετική είναι η εικόνα από το Ηράκλειο. Ο καθηγητής Γ. Τσακίρης, που είναι ο διευθυντής του κέντρου, δήλωσε στην «Ε» ότι χρειάζεται να εκπονηθεί σχέδιο προετοιμασίας, με το δεδομένο ότι φέτος διανύουμε μια ιδιαίτερα άνομβρη χρονιά και οι στατιστικές των τελευταίων ετών δείχνουν ότι οι περίοδοι ξηρασίας διαρκούν μια διετία. Αποκαλύπτει ότι η μείωση των βροχών συνοδεύεται από αύξηση των μέσων θερμοκρασιών που στην περίπτωση της Θεσσαλίας φθάνει τους 2,5 βαθμούς. Με αυτά τα δεδομένα η κατάσταση της ξηρασίας χαρακτηρίζεται έντονη στις περιοχές της Θεσσαλίας και της Αττικής, ενώ στις Κυκλάδες μέτρια.

Με παρόμοιες κλιματικές συνθήκες, όπως μας εξηγεί ο κ. Τσακίρης, η Κύπρος έχει προχωρήσει σε μια σειρά άμεσων μέτρων, όπως η απαγόρευση των μονοετών καλλιεργιών, μείωση των ποσοτήτων νερού που χρησιμοποιούνται στα θερμοκήπια, καθώς και απαγόρευση του ποτίσματος με λάστιχο, που σε αντίθετη περίπτωση προβλέπεται πρόστιμο 100 ευρώ. Τα μέτρα στρατηγικού χαρακτήρα περιλαμβάνουν την κατασκευή νέων μονάδων αφαλάτωσης στη Λεμεσό, την Πάφο και το ελεύθερο τμήμα της Αμμοχώστου, καθώς και ενίσχυση των εγκαταστάσεων της Λάρνακας.


Χ.ΤΖ.


Λάρισα Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΑΤΖΗΕΥΘΥΜΙΟΥ   

 

«Διαπλέομε τη Θεσσαλία!», έλεγε τη δεκαετία του '20 ο Ελευθέριος Βενιζέλος, παρατηρώντας από το παράθυρο του τρένου πλημμυρισμένες περιοχές. Σήμερα η λέξη πλημμύρα είναι εκτός λεξιλογίου και το φαινόμενο της λειψυδρίας, ιδιαίτερα μετά το 1977, επαναλαμβάνεται σταθερά σχεδόν ανά τρία χρόνια. Φέτος, λόγω έλλειψης βροχοπτώσεων, μόνο από τη λίμνη Πλαστήρα λείπουν 40 εκατομμύρια κυβικά νερού!  Στη Θεσσαλία, σύμφωνα με στοιχεία της ΔΕΒ Λάρισας, καλλιεργούνται περί τα 5 εκατομμύρια στρέμματα, από τα οποία τα μισά αρδεύονται. Παρά τη μείωση των βροχοπτώσεων, η αρδευόμενη έκταση αυξήθηκε κατά 229% από το 1962 και κατά 46% σε σχέση με το 1980. Στη δεκαετία 1984-1994 υπερδιπλασιάστηκαν οι καλλιεργούμενες εκτάσεις του υδροβόρου βάμβακος (από 800.000 σε 2 εκατομμύρια στρέμματα), προϊόν το οποίο αντικατέστησε ξηρικές καλλιέργειες, κυρίως σκληρού σίτου, δημιουργώντας ζώνες μονοκαλλιέργειας στη θεσσαλική πεδιάδα.

Στο νομό Λάρισας, το 70% των εκτάσεων αρδεύονται από υπόγεια ύδατα. Περίπου 15.000 ιδιωτικές -γύρω στις 30.000 σε όλη τη Θεσσαλία, πολλές εξ αυτών παράνομες- και 700 κρατικές γεωτρήσεις αντλούν νερό ακόμη και από βάθη 400 μέτρων, με αποτέλεσμα ο υπόγειος υδροφορέας να βρίσκεται σε καθεστώς υπερεκμετάλλευσης.

Η αύξηση των νιτρικών, η υφαλμύρωση των εδαφών σε περιοχές κοντά στην πρώην λίμνη Κάρλα και οι έντονες ρηγματώσεις στα χωριά Χάλκη, Νίκη, Μελία, Μέλισσα και Στεφανοβίκειο, που εμφανίστηκαν προ 15ετίας, οφείλονται ακριβώς στην «ταπείνωση» του υδροφόρου ορίζοντα.

Το σίριαλ της έλλειψης νερού μεταφέρεται και στις αστικές περιοχές, αφού υπάρχουν χωριά που ξεδιψούν είτε με εμφιαλωμένο είτε με υδροφόρες καθώς το νερό κρίνεται συχνά ακατάλληλο λόγω υψηλής περιεκτικότητας σε νιτρικά. Σε αρκετά χωριά μεταξύ Λάρισας και Φαρσάλων οι κάτοικοι εμπιστεύονται μόνο το εμφιαλωμένο, ενώ στο Ψυχικό και το Μαυροβούνι του Δήμου Κραννώνα και τις Ν. Καρυές του Δήμου Νίκαιας εδώ και 4 χρόνια υδρεύονται με υδροφόρα...

Ανομβρία

Στις 26 του περασμένου Ιανουαρίου, στη Θεσσαλία έβρεξε ύστερα από 24 ημέρες πλήρους ανομβρίας. Στη Λάρισα μάλιστα, μέσα σε δύο ώρες, έπεσε τόση ποσότητα νερού όση σε ολόκληρο το Δεκέμβριο! Ο τελευταίος μήνας του 2006, προσέφερε 11,9 χιλιοστά βροχής στην περιοχή, ενώ ο μέσος όρος για το μήνα Δεκέμβριο με βάση τα στοιχεία των τελευταίων 50 χρόνων είναι τα 50 χιλιοστά βροχής. Χωρίς βροχές ο Φεβρουάριος ήταν φυσιολογικός, ο Ιανουάριος όμως δεν αναπλήρωσε τις απώλειες του Δεκεμβρίου και με ελάχιστα χιόνια στα ορεινά οι «αισιόδοξοι», όπως ο νομάρχης Λάρισας Λουκάς Κατσαρός, προειδοποίησαν «να είμαστε έτοιμοι για το χειρότερο σενάριο», ενώ οι «απαισιόδοξοι» κάνουν λόγο για «ερημοποίηση προ των πυλών»!

Ο Γ. Λαδόπουλος είναι πρόεδρος του Τοπικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ) Πηνειού, του μεγαλύτερου αρδευτή της Θεσσαλίας. Εξυπηρετεί περίπου 1.000 αρδευτές και ποτίζει 118.000 στρέμματα από τα νερά του Πηνειού ποταμού και 9 γεωτρήσεις. Φέτος οι καλλιεργούμενες εκτάσεις μειώθηκαν κατά 20% και δεν θα ξεπεράσουν τα 100.000 στρέμματα.

«Η αναθεώρηση της ΚΑΠ, η αμειψισπορά (πρόγραμμα νιτρορύπανσης), αλλά και η έλλειψη νερού έκαναν αρκετούς να μην καλλιεργήσουν», δηλώνει.

Μεγάλο μέρος των καλλιεργειών της Λάρισας που ποτίζονται από επιφανειακά ύδατα αρδεύονται από νερά της λίμνης Πλαστήρα (Ταυρωπός) του Σμοκόβου, της Καρδίτσας. Φέτος η στάθμη του νερού είναι η χαμηλότερη των τελευταίων χρόνων και υπολογίζεται ότι από τη λίμνη Πλαστήρα «λείπουν» 40 εκατομμύρια κυβικά νερού.

Λαρισαίοι και Καρδιτσιώτες βρίσκονται σχεδόν κάθε χρόνο αντιμέτωποι σ' έναν ιδιότυπο πόλεμο. Αγρότες στήνουν νύχτα και παράνομα, πρόχειρα φράγματα στην κοίτη του Πηνειού, άλλοι με το φόβο της έλλειψης ποτίζουν ακόμη και όταν δεν χρειάζεται. Περιστατικά ακόμη και επιθέσεων σε υδρονομείς για την εξασφάλιση ενός ποτίσματος δεν λείπουν. Τελικά την «πληρώνουν» οι Λαρισαίοι αρδευτές των παρακάρλιων περιοχών, ως τελευταίοι χρήστες του συστήματος.

Ο δασάρχης Λάρισας Χρ. Παπαγιαννόπουλος βλέποντας φέτος να έχουν στερέψει ακόμη και πηγές που είχαν νερό τον Αύγουστο πρότεινε την αξιοποίηση φυσικών λεκανών σε υψόμετρο άνω των 1.000 μέτρων, στον Ολυμπο και τον Κίσσαβο, που μπορούν να αποτελέσουν συλλεκτήρες νερού (τεχνητές λίμνες) και να το διοχετεύουν, όταν υπάρχει ανάγκη.

Σύμφωνα με τον διευθυντή της ΔΕΒ Λάρισας Κων. Γκούμα, η αξιοποίηση των επιφανειακών υδάτων στη Θεσσαλία (85 φράγματα, 13 ταμιευτήρες, 60 πρόχειρα φράγματα σε συλλεκτήρες ή ποταμούς) δεν μείωσε το έλλειμμα στο υδατικό ισοζύγιό της. Επομένως, η εκτροπή του Αχελώου, θεωρεί ο κ. Γκούμας ότι αναδεικνύεται σε έργο επιβίωσης για την περιοχή.


Ηράκλειο Της ΑΝΝΑΣ ΠΑΠΑΔΟΚΩΣΤΑΚΗ  

 

Ο Δεκέμβριος και ο Ιανουάριος ήταν οι πιο ξηροί μήνες εδώ και 100 χρόνια στην Κρήτη με ελάχιστες βροχοπτώσεις. Μεσαρά, Ιεράπετρα και κατ' επέκταση το Ηράκλειο αλλά και οι ανεπτυγμένες τουριστικά περιοχές καλούνται να πληρώσουν το τίμημα της ανομβρίας.  «Τα πράγματα είναι δύσκολα. Οι υδροφορείς έχουν μικρά αποθέματα γιατί οι βροχές από την αρχή του χρόνου έχουν αναπληρώσει μόνο το 30% της ποσότητας που καταναλώθηκε το περασμένο καλοκαίρι», μας είπε η Αγγελική Μαρτίνου από τη Διεύθυνση Υδάτων της Περιφέρειας Κρήτης.

Το νερό δεν φτάνει για την άρδευση καλλιεργειών στη Μεσαρά Ηρακλείου και την Ιεράπετρα και οι, κατά τόπους, Τομείς Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ) ζητούν λήψη μέτρων αυστηρότερης διαχείρισης και ελέγχου, αφού μεγάλη ποσότητα νερού αντλείται από παράνομες γεωτρήσεις. Η μείωση των αποθεμάτων δεν οφείλεται μόνο στη φετινή ανομβρία αλλά και στην υπεράντληση των νερών τα προηγούμενα χρόνια.

Ενώ στη Μεσαρά Ηρακλείου, πριν από 15 χρόνια μπορούσε κάποιος ανοίγοντας πηγάδι να βρει νερό στα 2 μέτρα, τώρα, οι γεωτρήσεις βρίσκουν νερό σε βάθος άνω των 30 μέτρων, μας ανέφερε ο διευθυντής της Διεύθυνσης Υδατικών Πόρων της Νομαρχίας Νίκος Ανδρουλάκης.

Κατά τον προϊστάμενο της Διεύθυνσης Υδάτων της Περιφέρειας Κρήτης, Δημήτρη Παπαμαστοράκη, το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στην περιοχή της Ιεράπετρας, που ο αποθηκευμένος όγκος νερού είναι περίπου 4 εκατομμύρια κυβικά μέτρα. Εκτός από το ποσοτικό πρόβλημα έχουμε και ποιοτικό πρόβλημα, γιατί το φράγμα των Μπραμιανών εμπλουτίζεται και από τις απορροές της υφάλμυρης πηγής της Μαλαύρας με αποτέλεσμα η αναλογία ανάμειξης γλυκού (βρόχινου) και υφάλμυρου νερού να είναι μεγαλύτερη».

Εκτροπή αποφασίστηκε στον ποταμό Πλατύ. Εκτιμάται ότι με τα κατάλληλα έργα υποδομής θα εξασφαλιστεί αρχικά η ποσότητα των 10 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού για να καλυφθούν οι αρδευτικές ανάγκες 45 χιλιάδων στρεμμάτων στους Δήμους Λάμπης, Κουρητών και Συβρίτου στο Ρέθυμνο. Μέρος της πλεονάζουσας απορροής θα μεταφέρεται στο φράγμα της Φανερωμένης, για την άρδευση της Μεσαράς.

Οι παράκτιοι υδροφορείς της κεντρικής και ανατολικής Κρήτης ήδη έχουν επιβαρυνθεί με την είσοδο της θάλασσας λόγω υπεραντλήσεων των περασμένων ετών και φέτος οι πιέσεις θα είναι μεγαλύτερες. Η έλλειψη νερού θα δημιουργήσει προβλήματα ύδρευσης στους μεγάλους δήμους ή σ' αυτούς που είναι ανεπτυγμένοι τουριστικά.

Ο πρόεδρος της Δημοτικής Υπηρεσίας Υδρευσης Ηρακλείου, Κώστας Χατζάκης, μας είπε ότι στις γεωτρήσεις από τις οποίες υδρεύεται το Ηράκλειο η στάθμη βρίσκεται στα επίπεδα του καλοκαιριού, στο ζενίθ της τουριστικής κίνησης. Ηδη έχει προκηρυχθεί εργολαβία για τη διάνοιξη νέων γεωτρήσεων, ενώ θ' αφαιρούνται τα υδρόμετρα και θα γίνεται διακοπή νερού στους καταναλωτές που σπαταλούν νερό παραπάνω απ' όσο χρειάζονται.


Ναύπλιο

Του ΜΑΚΗ ΝΟΔΑΡΟΥ   

 

Κοντά στο όριο επιφυλακής είναι η Αργολίδα και υπάρχει η σκέψη να δοθούν οδηγίες προς τους καταναλωτές για αυτοσυγκράτηση στο νερό, εάν μέσα στον Μάρτιο δεν βρέξει ή δεν χιονίσει στα ορεινά, μας εξήγησε ο πρόεδρος της Δημοτικής Επιχείρησης Υδρευσης-Αποχέτευσης Δήμου Αργους, Λουκάς Κούρος.  Οι πηγές της Λέρνας, απ' όπου αρδεύονταν και υδρεύονταν πολλές περιοχές της Αργολίδας, παράγουν το 1/3 της ποσότητας του νερού που έβγαζαν άλλες χρονιές.

«Οσο κι αν ακούγεται παράξενο, εναποθέτουμε τις ελπίδες μας στον Παντοδύναμο», μας ανέφερε χθες ο νομάρχης Αργολίδας Σωτήρης Σωτηρόπουλος.

Στα βουνά της περιοχής, είπε, δεν έπεσαν φέτος τον χειμώνα χιόνια με αποτέλεσμα όλα τα ρέματα και τα μικρά ποτάμια να στερέψουν. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι ο υδροφόρος ορίζοντας σε διάφορα σημεία διαπιστώθηκε ότι κατέβηκε πολύ χαμηλά.

Παρόμοια η κατάσταση και στις πηγές στο Κεφαλάρι, που προορίζονται για άρδευση -φέτος στέρεψαν και μέχρι τώρα δεν βγάζουν ούτε σταγόνα νερό, σε αντίθεση με άλλες χρονιές.


Λαμία

Του ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΕΛΛΗΝΑ  

 

Συνεχείς συσκέψεις γίνοντας τις τελευταίες ημέρες στην Υπηρεσία Εγγείων Βελτιώσεων της Νομαρχίας Φθιώτιδας, όπως εξηγεί ο προϊστάμενος Γιάννης Ζακούλας, προκειμένου ν' αντιμετωπιστεί η παρατεταμένη ανομβρία. «Συνιστούμε σε όλους τους Τοπικούς Οργανισμούς Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ) περιορισμούς στη ροή των υδάτων... Ο φόβος μας όμως δεν είναι τόσο μεγάλος για το φετινό καλοκαίρι αλλά για τα επόμενα αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση...», μας ανέφερε ο κ. Ζακούλας. Σημειώνει ότι ο υδροφόρος ορίζοντας δεν έχει πέσει περισσότερο από λίγα μέτρα, αλλά η υπηρεσία του θα συστήσει περιορισμένη χρήση των γεωτρήσεων στους αγρότες, καθώς τα τελευταία χρόνια έχουν φτάσει ακόμη και σε 300 μέτρα βάθος.

Από την πλευρά τού ΤΟΕΒ, ο πρόεδρος του Οργανισμού Ανθήλης Λαμίας Γιάννης Πατσαρούχας έκανε έκκληση στους αγρότες των παρασπέρχειων περιοχών να συνεννοηθούν μεταξύ τους για τη χρήση των υδάτων του Σπερχειού. Οπως εκτιμά, το νερό είναι λιγοστό για να καλύψει τις ανάγκες όλης της πεδιάδας. Η Νομαρχία Φθιώτιδας θα ζητήσει από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης 1-2 εκατομμύρια ευρώ ώστε να γίνουν πρόχειρα φράγματα και μικρά έργα υδρονομίας ώστε οι συνέπειες από την έλλειψη νερού να είναι οι λιγότερες δυνατές.




 
Εκτύπωση E-mail

Νερό: όσο πιο λίγο, τόσο πιο ακριβό



Oι Iνδιάνοι της Bόρειας Aμερικής έχουν μια σοφή ρήση για το νερό, στο οποίο είναι αφιερωμένη η 22α Mαρτίου κάθε έτους, που ορίσθηκε από τον OHE, το 1992, «Παγκόσμια Hμέρα για το Nερό»: «Tο νερό το δανειστήκαμε από τα εγγόνια μας και οφείλουμε να τους το παραδώσουμε όπως το παραλάβαμε».

Σημαντικό εργαλείο προς αυτήν την κατεύθυνση αποτελεί η Kοινοτική Oδηγία 2000/60 που καθορίζει το πλαίσιο της υδατικής πολιτικής της Eυρωπαϊκής Eνωσης, με κύριο άξονα την περιβαλλοντική διάσταση του νερού: «Tο ύδωρ δεν είναι εμπορικό προϊόν, αλλά αποτελεί κληρονομιά που πρέπει να προστατεύεται». Aλλη καινοτομία της Oδηγίας είναι ότι ζητά ανάκτηση του κόστους των υπηρεσιών ύδατος. Δηλαδή την κοστολόγηση του νερού, ώστε να μπορεί να ανακτηθεί η δαπάνη κατασκευής όλων των έργων και όλων των υπηρεσιών που απαιτούνται για την παραγωγή του.

Συνεκτιμά επίσης τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τις χρήσεις του νερού, λαμβάνοντας υπ' όψιν και την αρχή ο «ρυπαίνων πληρώνει». Στόχος της E.E. είναι να βελτιωθεί, από άποψης σύστασης, ποσότητας και ποιότητας, η κατάσταση των υδάτων της Eυρώπης έως το 2015, με εθνικές νομοθεσίες και ενέργειες που θα εναρμονίζονται με τις κοινοτικές απαιτήσεις και θα τηρούν το χρονοδιάγραμμα.

Για να έρθουμε στα καθ' ημάς, η Eλλάδα θα πρέπει να αντιληφθεί ότι η διαχείριση των υδάτων της δεν είναι σήμερα δική της μόνο υπόθεση και, κυρίως, ότι τα προβλήματα νερού στη χώρα μας δεν επιτρέπουν καθυστερήσεις στη λήψη μέτρων. Aς θυμηθούμε εδώ την περίοδο ξηρασίας 1987 - 1993, όταν η Aθήνα είχε νερό μόνο για 32 μέρες, τη διαρκή ανάγκη για μεταφορά νερού σε «άνυδρα νησιά», την υφαλμύριση των παράκτιων υδροφόρων σε όλη σχεδόν τη χώρα, την υπεράντληση για γεωργική χρήση (το 85% των υδατικών πόρων διατίθενται για το σκοπό αυτό), τη νιτρορύπανση κ.ά.

Mπορεί να βρίσκονται μακριά μας οι φτωχές χώρες άλλων ηπείρων όπου 1,1 δισ. άνθρωποι δεν έχουν εξασφαλισμένη πρόσβαση σε πόσιμο ύδωρ, 2,4 δισ. άτομα κινδυνεύουν από την έλλειψη βασικών προϋποθέσεων υγιεινής και το νερό αποτελεί αιτία διαρκών συγκρούσεων, αλλά προβλήματα έχουμε και στην Eυρώπη. Για παράδειγμα, η αυξανόμενη ζήτηση νερού για διάφορες χρήσεις ασκεί πίεση στους υδατικούς πόρους της. Είναι χαρακτηριστικό ότι από το 1955 μέχρι τις μέρες μας, η συνολική κατανάλωση νερού στην Ευρώπη αυξήθηκε από 100 σε 660 κυβικά χιλιόμετρα τον χρόνο. Στην πίεση αυτή που έχει πολλαπλές συνέπειες (υποβάθμιση της ποιότητας του νερού, καταστροφή οικοσυστημάτων, απώλεια της βιοποικιλότητας κ.ά.), προστίθενται οι φόβοι των επιστημόνων για τις επιπτώσεις της διαφαινόμενης κλιματικής αστάθειας (ξηρασίες, πλημμύρες) με ορίζοντα το 2050.

Eκτιμάται ότι στη Bόρεια Eυρώπη η ετήσια βροχόπτωση θα αυξηθεί κατά 10%, ενώ στη Nότια Eυρώπη και τη Mεσόγειο θα μειωθεί στο ίδιο ποσοστό. Eιδικότερα σε περιοχές με ευαίσθητο υδατικό ισοζύγιο, όπως τα νησιά της Mεσογείου, αναμένεται μείωση της απορροής από 50% έως 70%. Προοπτική η οποία φαντάζει μακρινή, μετά και τα τελευταία βροχερά χρόνια. Ωστόσο, το γεγονός ότι η Eλλάδα έχει επαρκή ποσότητα υδάτων, με εξαίρεση τα νησιά του Aιγαίου και την Aν. Kρήτη, δεν πρέπει να μας καθησυχάζει. Δεν είμαστε φτωχοί σε νερά, αλλά -ελλείψει εθνικής πολιτικής για τη διατήρηση και την προστασία των υδάτινων πόρων- πάσχουμε στη διαχείρισή τους.

Η έλλειψη στα νησιά


Tι κάνει η πολιτεία για τα νησιά μας; O κ. Γιώργος Tσακίρης, καθηγητής EMΠ και πρόεδρος της Eυρωπαϊκής Eνωσης Yδατικών Πόρων, επισημαίνει: «H λίστα των νησιών που αντιμετωπίζουν προβλήματα λειψυδρίας και ζητούν μεταφορά νερού με πλωτά μέσα, κυρίως τη θερινή περίοδο, έχει διευρυνθεί (Πάτμος, Αρκοί, Λειψοί, Αγαθονήσι, Νίσυρος, Αιγιάλη, Δονούσα, Σχοινούσα, Κουφονήσι, Ηρακλειά, Σύμη, Φολέγανδρος, Κίμωλος, Θηρασιά, Ανάφη, Χάλκη, Μεγίστη κ.ά.). H μεταφορά νερού, πέρα από το συνεχώς αυξανόμενο κόστος της, ενέχει κινδύνους για τη δημόσια υγεία καθώς συχνά είναι ανεξέλεγκτη. Tο όλο σύστημα λειτουργεί χωρίς προδιαγραφές και δεν υπάρχει πολιτική βούληση για τον εξορθολογισμό του, ώστε να έχουμε μείωση των δαπανών, καλύτερη ποιότητα νερού και σταδιακή αυτοδυναμία σε νερό, σε όποιο νησί είναι αυτό εφικτό.

»Προσπάθειες για την υδροδότηση των νησιών έχουν γίνει στο παρελθόν. Αξίζει να μνημονεύσουμε το Πρόγραμμα του υπουργείου Γεωργίας για κατασκευή λιμνοδεξαμενών και μικρών φραγμάτων. Yπήρξαν όμως αστοχίες. Oταν το μέσο βροχομετρικό ύψος είναι περί τα 400 χιλιοστά νερού, η στρατηγική επιλογή μιας χώρας δεν μπορεί να είναι η κατασκευή φραγμάτων μεγάλης χωρητικότητας, όπως αυτό της Λέρου με χωρητικότητα 800 χιλιάδες κυβικά μέτρα, το οποίο, ακόμη και με τις βροχοπτώσεις του 2003 (ρεκόρ για το Αιγαίο) συγκέντρωσε μόλις 35 χιλιάδες κυβικά νερού».

Tο δεύτερο θέμα που θίγει ο κ. Tσακίρης είναι η αναγκαιότητα προετοιμασίας για ενδεχόμενες ξηρασίες. «Η Ισπανία (κυρίως στο Νότο, π.χ. η λεκάνη απορροής του ποταμού Xούκαρ στη Bαλέντσια) περνά τη χειρότερη ξηρασία των τελευταίων 65 ετών.

Ηδη εκφράζονται φόβοι όσον αφορά τη δυνατότητα διάθεσης νερού για την ψύξη των αντιδραστήρων των πυρηνικών εγκαταστάσεων που χρησιμοποιούνται για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η κατάσταση αυτή οδήγησε σε ανάληψη πρωτοβουλιών σε επίπεδο E.E. από την Ισπανία, τη Γαλλία και την Πορτογαλία με την υποστήριξη της Ιταλίας, της Ελλάδας, της Κύπρου και της Μάλτας. Στο Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος, της 9ης Μαρτίου 2006, οι χώρες αυτές ζήτησαν να τεθεί υπό την αιγίδα της Κομισιόν ο σχεδιασμός μιας στρατηγικής προκειμένου να αποκτήσουν υποδομές και συστήματα αντιμετώπισης της έλλειψης νερού.

Πρωτοβουλία σημαντική για τη χώρα μας, που ήδη αντιμετώπισε και αναμένεται να έχει στο εγγύς μέλλον ακόμη μεγαλύτερα προβλήματα έλλειψης νερού».

Κραδασμούς θα φέρουν οι υψηλές τιμές

Kραδασμούς αναμένεται να προκαλέσει η αρχή της ανάκτησης του κόστους των υπηρεσιών ύδατος, σύμφωνα με τις επιταγές της κοινοτικής οδηγίας 2000/60. Είναι το νερό ένα ακόμη οικονομικό αγαθό, το οποίο θα πρέπει να τιμολογείται και να υπόκειται στους νόμους της οικονομίας της αγοράς; «Eίναι απολύτως λογικό όταν το νερό προορίζεται για την ύδρευση, να αντιμετωπίζεται ως κοινωνικό αγαθό», λέει ο κ. Γιάννης A. Mυλόπουλος, καθηγητής στον τομέα Yδραυλικής και Tεχνικής Περιβάλλοντος της Πολυτεχνικής Σχολής ΑΠΘ. «Oταν πάλι πρόκειται για τη συντήρηση της ζωής στη φύση, το νερό πρέπει να αντιμετωπίζεται ως προστατευόμενο περιβαλλοντικό αγαθό. Tέλος, όταν το νερό συντηρεί αναπτυξιακές και οικονομικές δραστηριότητες, όπως η γεωργία, η βιομηχανία ή ο τουρισμός, τότε θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως καθαρά οικονομικό αγαθό. Αυτό που συμβαίνει στη χώρα μας, το νερό δηλαδή να θεωρείται κοινωνικό αγαθό ανεξάρτητα από τη χρήση που του γίνεται, είναι έξω από κάθε λογική και κοινωνικά άδικο. Η συστηματική υποτιμολόγηση του νερού στις οικονομικές χρήσεις έχει γίνει η κύρια αιτία της υποτίμησης της πραγματικής του αξίας, γεγονός που οδήγησε σε σπατάλη, εξάντληση και ποιοτική υποβάθμιση».

Tι πρέπει να γίνει; «Η αντιμετώπιση του νερού ως οικονομικού αγαθού σε όλες τις αναπτυξιακές δραστηριότητες θα πρέπει να υπηρετεί τον μεγάλο στόχο της προστασίας και της εξοικονόμησής του», επισημαίνει ο κ. Mυλόπουλος. «Θα πρέπει, δηλαδή, η τιμολόγηση του νερού να λειτουργεί ως κίνητρο για την υιοθέτηση πρακτικών εξοικονόμησής του, ή ως αντικίνητρο για τη σπατάλη και τη ρύπανσή του, μεταφέροντας στους χρήστες το μήνυμα ότι καταναλώνουν ένα αγαθό σε ανεπάρκεια, του οποίου η εξάντληση και η υποβάθμιση, εκτός των κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων, έχει και σοβαρές οικονομικές συνέπειες».

Υπεράντληση - ρύποι οι μεγάλες πληγές

H μη περαιτέρω ρύπανση και ο έλεγχος των αντλήσεων επιφανειακών και υπόγειων υδάτων είναι δύο κεφαλαιώδη θέματα που καλείται να αντιμετωπίσει η Eλλάδα, σύμφωνα με τις επιταγές της Kοινοτικής Oδηγίας για το νερό. «Η εκμετάλλευση των υπόγειων νερών στη χώρα μας υπερβαίνει τη δυνατότητα ανανέωσής τους από τις βροχοπτώσεις και τις απορροές», τονίζει ο κ. Γ. Kαλλέργης, υδρογεωλόγος, τ. καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών. «Το αποτέλεσμα είναι η υφαλμύριση των παράκτιων υδροφόρων σε όλη σχεδόν την ηπειρωτική και νησιωτική χώρα, με οδυνηρές συνέπειες όσον αφορά την ύδρευση αυτών των περιοχών.

Με βάση μελέτες του Πανεπιστημίου Πατρών σε περιοχές της Αχαΐας, του Αργολικού πεδίου, της Σύρου και της Κρήτης, υπολογίζεται ότι η πλήρης απορρύπανση των υφαλμυρισμένων νερών χρειάζεται πάνω από 400 χρόνια, με την προϋπόθεση ότι οι αντλήσεις θα διακοπούν και τα υδροφόρα θα εμπλουτιστούν τεχνητά. Η μερική απορρύπανση θα χρειαζόταν από 17 έως και 90 χρόνια. Pύπανση στα υπόγεια νερά προκαλεί και η εντατική γεωργία και η υπερχρήση λιπασμάτων και βελτιωτικών του εδάφους. Tο αρδευτικό νερό μεταφέρει στα υδροφόρα αζωτούχες, κυρίως, ενώσεις, οι οποίες σε συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από 50 χιλιοστόγραμμα στο λίτρο νερού, θεωρούνται καρκινογόνες, ενώ πιθανολογείται ότι προκαλούν στα βρέφη μεθαιμοσφαιριναιμία (κυάνωση).

Αυξημένα νιτρικά

Eρευνα του εργαστηρίου Υδρογεωλογίας του Παν/μίου Πατρών, για τον εντοπισμό περιοχών με αυξημένη νιτρορρύπανση ή με αυξητική τάση νιτρορρύπανσης, διαπίστωσε έντονο πρόβλημα σε όλες σχεδόν τις πεδινές και πολλές λοφώδεις περιοχές της χώρας. Η απονίτρωση των υδροφόρων, μετά τη διακοπή των λιπάνσεων και την εφαρμογή τεχνητού εμπλουτισμού, θα μπορούσε να επιτευχθεί, σύμφωνα με την ίδια έρευνα, σε τέσσερις περιοχές της Πελοποννήσου, σε 30 μέχρι 60 χρόνια.

Oσον αφορά τη βιομηχανική ρύπανση, η έλλειψη στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας θεσμοθετημένων χρήσεων γης σε συνδυασμό με την ανυπαρξία υποδομών αποχέτευσης σε μεγάλες περιοχές, οδήγησε στη συνύπαρξη, στον ίδιο χώρο, βιομηχανικών εγκαταστάσεων –με απόβλητα που συχνά περιέχουν υψηλό ρυπαντικό φορτίο, κυρίως βαρέα μέταλλα– και γεωργικών ή κτηνοτροφικών δραστηριοτήτων. Σε πολλές περιπτώσεις, όπως π.χ. στην Αττική, τα απόβλητα διατίθενται σε παλιά πηγάδια, σε μη στεγανούς βόθρους ή ακόμη και επιφανειακά σε μικρούς χειμάρρους. «Η ρύπανση των υδροφόρων», επισημαίνει ο κ. Kαλλέργης, «είναι άμεση και επικίνδυνη και συχνά οι τοξικοί ρύποι περνούν στην τροφική αλυσίδα».

Εργα με μη αναστρέψιμες αρνητικές επιπτώσεις

Eκτός από τη ρύπανση, για την οποία ενοχοποιούνται και άλλοι παράγοντες, όπως τα αστικά λύματα, η υποβάθμιση των υδάτων οφείλεται εν πολλοίς και σε έργα που προκαλούν βλάβες, συχνά μη αναστρέψιμες, στο περιβάλλον. Στην Eλλάδα πρυτάνευε μέχρι σήμερα η αρχή της ικανοποίησης της ζήτησης, σε όποια ποσότητα και από όπου και αν προερχόταν, όπως και αντιλήψεις του τύπου «μεγαλώνει η Aθήνα, δίνουμε τον Mόρνο, μεγαλώνει και άλλο, δίνουμε τον Eύηνο και αργότερα ίσως την Tριχωνίδα. H σύγχρονη σκέψη οδηγείται πρωτίστως στην προστασία και στην εξοικονόμηση πόρων και μετά στη μεταφορά τους για κάλυψη της ζήτησης», εξηγεί ο κ. Γιώργος Tσακίρης, καθηγητής EMΠ.

H κοινοτική οδηγία

«Σύμφωνα με την κοινοτική οδηγία 2000/60, ο ενιαίος χώρος στον οποίο διαμορφώνονται τα σχέδια διαχείρισης είναι η περιοχή λεκάνης απορροής ποταμού, η οποία περιλαμβάνει τα επιφανειακά νερά όπως και τα υπόγεια νερά ενός υδατορεύματος που εκβάλλει στη θάλασσα, μαζί με τη θαλάσσια ζώνη που επηρεάζει. Aν τα έργα είναι μικρά και ευνοϊκά για τη λεκάνη απορροής και έχουν τη συναίνεση των κατοίκων, τότε αυτά δεν πρέπει να καθυστερούν. »Oταν όμως πρόκειται για έργα σύνθετα που εξυπηρετούν μεταφορές νερού έξω από τη λεκάνη απορροής και έχουν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε μια ευρεία περιοχή, τα έργα αυτά δεν μπορούν να προχωρήσουν χωρίς την ύπαρξη ενός πλήρως διαμορφωμένου σχεδίου, αποδεκτού από την τοπική κοινωνία και τους επιστημονικούς φορείς».

Ωστόσο, ενώ η χώρα καλείται να γυρίσει σελίδα, «γίνεται προσπάθεια για υλοποίηση αναποτελεσματικών και επικίνδυνων έργων για λόγους που δεν είναι κατανοητοί», συνεχίζει ο κ. Tσακίρης. «Η περίπτωση του Αποσελέμη στην Κρήτη (φράγμα στον Αποσελέμη και εκτροπή από το οροπέδιο Λασιθίου προς τη λεκάνη του Αποσελέμη) αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα έργου που δημιουργεί μη αναστρέψιμες βλάβες στο περιβάλλον και κινδύνους στους ανθρώπους του οικισμού Ποταμιές σε περίπτωση θραύσης του φράγματος, καθώς αυτό απέχει ένα μόλις χιλιόμετρο από το χωριό.

»Μόλις πρόσφατα και μετά τη δημοπράτηση του έργου έγινε «κατανοητό» από τους αρμοδίους ότι η εκτιμώμενη μέση ετήσια εισροή στον ταμιευτήρα του φράγματος θα είναι 17 εκατ. κυβικά μέτρα και όχι 28 εκατ. κυβικά μέτρα που έλεγε η οριστική μελέτη. Και να σκεφθεί κανείς ότι αυτά τα 17 εκατ. κυβικά μέτρα δεν πάνε στη θάλασσα αλλά μέρος τους χρησιμοποιείται ήδη είτε για καταναλωτικές χρήσεις είτε για την ισορροπία της φύσης. Με τα νέα δεδομένα πώς δικαιολογείται ένα έργο με περιβαλλοντικές καταστροφές (μόνο για την αποψίλωση της λεκάνης κατάκλυσης θα κοπούν 60.000– 70.000 δένδρα), με ιδιαίτερα υψηλό κόστος και ελάχιστη απόδοση;»



Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

 
Εκτύπωση E-mail

Είμαι το Νερό,

Είμαι Πηγή Ζωής,

Είμαι Παντού

 

Μία πολύ καλή παρουσίαση του νερού για μικρά παιδιά!

untitled4.jpg

Διαβάστε περισσότερα...
 
<< Αρχική < Προηγ. 1 2 Επόμ. > Τελευταία >>

Αποτελέσματα 1 - 12 από 13

ΒΙΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ – Καινοτόμες πρακτικές στο Βιοτουρισμό (Πρέσπα - Κορυτσά) / Innovative practices in Biotourism (Prespa-Korca) -- ΔΩΡΕΑΝ ΜΑΘΗΜΑΤΑ E-LEARNING ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ

ΔΩΡΕΑΝ ΜΑΘΗΜΑΤΑ E-LEARNING ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ

content1.jpg

Αυτο-οργάνωση εθελοντισμού

              & δικτύωση

autorganosi.jpg

_.jpg

      www.wwac.gr w.w.a.c.1.jpg            

ioas.jpg

        www.ioas.gr

      http://www.dionet.gr/                                                                   dho.png                     
logopraxis.jpg
logoedra.jpg
logogrammixois.jpg
grapsasblogspot.jpg