profilmko.png

V.TAKTIKOS&SYNERGATES

taktikosksynergates.jpg 

koinethel1.jpg

econsultant.jpg 
komvos2.png 

diathe.jpg
 
 

kladis2.jpg 
   Παραδοσιακά & Βιολογικά
        Προϊόντα Κρήτης

__1.jpg

Αγρόκτημα Κατσαρός

un.jpg 

  Πράσινη Ανάπτυξη για Όλους

prasini2.jpg

Εθελοντές Δημοσιογράφοι

ethelontes.jpg

  Κοινότητα εθελοντών  διαδικτύου

diadiktio.jpg

         

          Μ.Κ.Ο. Ερύμανθος

erymanthosmko.jpg


 
ΚΛΑΔΗΣ ΝΙΚΟΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΕΡΕΥΝΕΣ - ΜΕΛΕΤΕΣ
ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ
3ΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 69, ΑΘΗΝΑ
2108226562 - 6972448046 
E-mail

Η «γέννηση» της ανακύκλωσης στην Ελλάδα

Του Κώστα Ονισένκο
onisenko@kathimerini.gr

Πριν από λίγο καιρό ο Στίβεν Χόκινγκ, με μια δυσοίωνη πρόβλεψη, δήλωσε πως αν το ανθρώπινο είδος θέλει να επιζήσει, θα πρέπει να μετακομίσει σε άλλο πλανήτη. Λίγα χρόνια νωρίτερα μια τέτοια σκέψη θα περιοριζόταν στα συγγράμματα επιστημονικής φαντασίας ενώ σήμερα αναμένεται να τεθεί σοβαρά στο τραπέζι των συζητήσεων. Ο λόγος δεν είναι η ανάπτυξη διαστημικής τεχνολογίας αλλά το γεγονός ότι μέρα με τη μέρα το περιβάλλον του γαλάζιου πλανήτη γίνεται όλο και λιγότερο βιώσιμο για τον άνθρωπο εξαιτίας της μόλυνσης και στέρησης των πηγών.

Το πρόβλημα της διαχείρισης των αποβλήτων αποτελεί ένα από τα τρία σημαντικότερα παγκοσμίως, μαζί με την έλλειψη νερού και τις κλιματικές αλλαγές ενώ μεταφέρεται από γενιά σε γενιά. Τα τρία αυτά προβλήματα τείνουν να ενωθούν σε ένα ενώ και η αντιμετώπισή τους απαιτεί μια ενιαία πολιτική. Η τελευταία τάση στην επιστήμη της διαχείρισης αποβλήτων απαιτεί π.χ. να διαλέγουμε τρόπους που να μην συμβάλλουν στην κλιματική αλλαγή, κάτι που δεν μας απασχολούσε πριν από μια δεκαετία.

Τρεις είναι οι βασικές πηγές αποβλήτων: το περίσσευμα απόκτησης πρώτων υλών, ο μετασχηματισμός των πρώτων υλών σε προϊόντα και το περίσσευμα των προϊόντων μετά τη χρήση τους. Μέχρι σήμερα η ανθρωπότητα προσανατολίζεται περισσότερο στην τρίτη φάση παραγωγής αποβλήτων, στα αστικά απορρίμματα. Στην πραγματικότητα όμως, τα απόβλητα των δύο προηγούμενων φάσεων είναι πολύ περισσότερα, πολύ συχνά πιο επικίνδυνα και συνδέονται στενά με την επιβίωση της ανθρωπότητα, διότι συμβάλλουν στην εξάντληση των πρώτων υλών.

Ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική

Κάθε χρόνο, η Ευρώπη παράγει 1,3 δισ. τόνους αποβλήτων. Η περιβαλλοντική επιβάρυνση, σε συνδυασμό με μια σειρά από προβλήματα που φέρουν οι τόνοι βιομηχανικών και αστικών αποβλήτων, έχει αναγκάσει την Ευρωπαϊκή Ένωση να θεσπίσει σειρά μέτρων για να στηρίξει την ανακύκλωση.

Τρεις είναι οι αρχές της Ε.Ε για τη διαχείριση αποβλήτων:
1. Πρόληψη παραγωγής. Να παράγουμε, δηλαδή, μόνο σε βαθμό που αυτό είναι απαραίτητο,
2. Μέγιστη ανακύκλωση στερεών αποβλήτων. Να υποκαταστήσουμε δηλαδή ένας μέρος των πρώτων υλών με ανακυκλωμένα προϊόντα,
3. Ενεργειακή χρήση όλων των περισσευμάτων.

Χάσμα στην εφαρμογή της ανακύκλωσης

Η Ένωση απαίτησε από τους εταίρους κοινούς ρυθμούς όσον αφορά τις οδηγίες διαχείρισης αποβλήτων, με συγκεκριμένα αποτελέσματα σε καθορισμένες ημερομηνίες. Οι δυσκολίες δεν άργησαν να φανούν αφού οι χώρες της βόρειας Ευρώπης έχουν σαφές «προβάδισμα» ενώ μερικές έχουν καλύψει τις απαιτήσεις τις Ε.Ε., πριν καν αυτές τεθούν.

Η απόσταση που καλούνται να καλύψουν οι μεσογειακές χώρες είναι μεγάλη εφόσον στη Δανία, για παράδειγμα, η αποτέφρωση έχει ιστορία 120 ετών και είναι λογικό να έχουν αναπτυχθεί ολοκληρωμένα συστήματα διαχείρισης απορριμμάτων. Στα παραπάνω συμπεριλαμβάνεται η πολυετής ανάπτυξη βαριάς βιομηχανίας και οι χαμηλές θερμοκρασίες που κατέστησαν ανάγκη την καύση απορριμμάτων για λόγους θέρμανσης. Οι παράγοντες αυτοί σχεδόν απουσίαζαν από τις μεσογειακές χώρες.

Πρόβλημα κοινωνικής ευθύνης

Για να λυθεί το πρόβλημα χρειάζεται μια αλλαγή του καταναλωτικού και παραγωγικού μοντέλου. Να παράγουμε περισσότερα προϊόντα, χρησιμοποιώντας λιγότερους φυσικούς πόρους. Να παίρνουμε φυσικούς πόρους, παράγοντας λιγότερα απόβλητα κατά την παραγωγή τους και να καταναλώνουμε πιο φιλικά προς το περιβάλλον. Η κατανάλωση αφορά τον πολίτη, τα δύο προηγούμενα στάδια αφορούν τη βιομηχανία. Αυτά επισημαίνει ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων κ. Αντώνης Μαυρόπουλος. Σύμφωνα με τον ίδιο, η οριστική λύση της διαχείρισης αποβλήτων είναι ένας ριζικός κοινωνικός μετασχηματισμός και για αυτό δεν γίνεται εύκολα. «Το πρόβλημα της αλλαγής διαχείρισης αποβλήτων είναι κοινωνικό και όχι τεχνικό. Τεχνικά έχουμε τους τρόπους. Είναι θέμα οικονομίας, κοινωνίας, κοινωνικών δομών και κατανάλωσης» συμπληρώνει.

Ο κ. Μαυρόπουλος αναφέρει ένα προσωπικό παράδειγμα για να τονίσει την πολυπλοκότητα των προβλημάτων που ανακύπτουν, σε περιπτώσεις που η προσπάθεια εκσυγχρονισμού διαχείρισης απορριμμάτων σκοντάφτει σε «απροετοίμαστο» κοινό. «Πριν από μερικά χρόνια, ένας γνωστός μου από την Αυστρία, καθηγητής πανεπιστημίου, έκανε ένα ερευνητικό πρόγραμμα για να μάθει ποιος είναι ο κύκλος ζωής των παιδικών πανών. Οι πάνες είναι μιας χρήσεως και παράγονται μαζικά σαν απόβλητα, ενώ είναι και πολύ επιβαρυμένα με οργανικά φορτία και πλαστικό. Ο συγκεκριμένος επιστήμονας ήθελε να φτιάξει μια πάνα που να μην είναι μιας χρήσεως αλλά να αλλάζει μόνο το κομμάτι που λερώνεται και το υπόλοιπο να ξαναχρησιμοποιείται. Όταν έγινε η ανάλυση επιθυμιών των καταναλωτών διαπιστώθηκε πως η πλειοψηφία των γονέων δεν ήθελε να επαναχρησιμοποιεί τις πάνες, γιατί τις θεωρεί βρώμικες. Δεν μπήκαν καν στη διαδικασία να το σκεφτούν αφού είχαν την ευκολία της μιας χρήσεως. Διαπίστωσε επίσης ότι οι συνδικαλιστικές ενώσεις, με τις οποίες ήρθε σε επαφή, αντιδρούσαν έντονα στην αλλαγή της παραγωγικής διαδικασίας, διότι αυτό θα οδηγούσε σε μείωση κατανάλωσης πλαστικού άρα και σε πιθανή μείωση θέσεων εργασίας. Η βαριά βιομηχανία, από τη θέση της, ζήτησε επιδοτήσεις για να προχωρήσει σε αλλαγές παραγωγής».

Η πολιτεία πρέπει να φροντίσει για:
1. Πυκνό δίκτυο κάδων. Θα πρέπει οι περισσότερες περιοχές να έχουν κάδους για ανακυκλώσιμα υλικά
2. Τακτική ενημέρωση και υπενθύμιση αναγκαιότητας της ανακύκλωσης
3. Τακτική αποκομιδή των απορριμμάτων

Οι πολίτες θα πρέπει να σκεφτούν ότι:
1. Πρέπει να ανακυκλώνονται όσο το δυνατόν περισσότερα υλικά
2. Η ανακύκλωση απαιτεί αλλαγή των καθημερινών συνηθειών
3. Το σημερινό πρόβλημα των αποβλήτων μεταφέρεται στα παιδιά μας. Η αδιαφορία υποθηκεύει το δικό τους μέλλον
4. Η ανακύκλωση θα πρέπει να γίνει απαίτηση, αντίστοιχη με τις κοινωνικές παροχές όπως Παιδεία, Υγεία κ.α
5. Η ανακύκλωση είναι θέμα πολιτισμού και αισθητικής

Στην Ελλάδα με καθυστέρηση

Το περιβαλλοντικό κίνημα έφτασε καθυστερημένα στην Ελλάδα, κατά τη δεκαετία του 80', οπότε ξεκίνησαν οι πρώτες προσπάθειες εναλλακτικής διαχείρισης, ενώ οι πολίτες δεν έχουν αποκτήσει ακόμα πλήρη οικολογική συνείδηση. Ένα μεγάλο μέρος της χώρας είναι αραιοκατοικημένο και, εν μέρει, επικρατεί η αντίληψη πως πάντα θα βρεθεί ένας χώρος για να «φιλοξενήσει» τα σκουπίδια. Σε αρκετές περιοχές μάλιστα, δεν έχουν δημιουργηθεί Χώροι Υγειονομικής Ταφής (ΧΥΤΑ) και τα απορρίμματα καταλήγουν σε πάσης φύσεως χωματερές.

Τα ποσοστά ανακύκλωσης είναι ακόμα χαμηλά και σε σχέση με τις επιταγές της Ε. Έ. αλλά και τις περιβαλλοντικές ανάγκες. Αξιόλογες προσπάθειες έγιναν σ'αυτή την κατεύθυνση κατά την περασμένη δεκαετία. Από πλευράς αποτελεσματικότητας ξεχωρίζει η ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου με νομοθεσία που επιβάλλει την εναλλακτική διαχείριση στα απόβλητα των συσκευασιών, στα ορυκτέλαια, τα αυτοκίνητα, τις μπαταρίες, τις ηλεκτρικές συσκευές, τα ελαστικά κ.α.

Παράλληλα, θεσπίστηκε και ο επίσημος φορέας. Το μεγαλύτερο σχήμα ανακύκλωσης που λειτουργεί σήμερα στην Ελλάδα είναι η Ελληνική Εταιρία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ). Πρόκειται για μια ημικρατική εταιρία που δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία των βιομηχάνων σε συνεργασία με την Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων (ΚΕΔΚΕ) και υπό την εποπτεία του ΥΠΕΧΩΔΕ.

Ο Γενικός Διευθυντής της ΕΕΑΑ κ. Γιάννης Ραζής αναφέρεται στην ανάπτυξη της ανακύκλωσης τα τελευταία χρόνια: «Ακολουθώντας τις επιταγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης η χώρα μας από το 2003 και μετά έχει δημιουργηθεί το θεσμικό πλαίσιο, ενώ οργανώθηκαν τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης συσκευασιών και άλλων προϊόντων. Νομίζω ότι έτσι η υπόθεση της ανακύκλωσης τίθεται σε άλλες βάσεις, καθώς δημιουργείται ο μηχανισμός εκείνος που θα στηρίξει οικονομικά την προσπάθεια της ανακύκλωσης. Είναι γνωστό πως η ανακύκλωση, ως ανώτερη μορφή αξιοποίησης αποβλήτων συσκευασίας, κοστίζει. Ο τρόπος με τον οποίο έχει επιλεγεί να γίνει αυτή η χρηματοδότηση είναι η κοστολόγηση της συσκευασίας και των εταιρειών εκείνων που διαθέτουν συσκευασμένα προϊόντα στην αγορά. Αυτά τα τρία χρόνια έχουν γίνει σοβαρά βήματα, υπάρχει ένα δίκτυο κάδων που έχει εξαπλωθεί με τη συνεργασία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε πολλές πόλεις της χώρας με πάνω από 25.000 κάδους και 100 αυτοκίνητα. Το 2005 είχαμε μαζέψει γύρω στις 65 τόνους από συσκευασίες που ανακυκλώθηκαν ενώ για το 2006 υπολογίζουμε ότι θα κλείσουμε με πάνω από 200.000 τόνους. Νομίζω ότι έχουν τεθεί κάποιες βάσεις με τη βοήθεια όλων, αλλά κυρίως των κατοίκων και θα μπορέσουμε να επιτύχουμε το στόχο που έχει θέσει η χώρα».

Όσον αφορά τη δυνατότητα επενδύσεων στον τομέα της ανακύκλωσης ο κ. Ραζής σχολιάζει: «Δημιουργείται μια καινούρια αγορά με υπηρεσίες διαλογής και προώθησης ανακυκλώσιμων υλικών, όχι μόνο για τις συσκευασίες αλλά και για ηλεκτρικές συσκευές, ελαστικά, λιπαντικά κ.τ.λ Εμείς, για παράδειγμα, έχουμε συνεργασία με δύο κέντρα διαλογής ανακυκλώσιμων υλικών στην Αττική. Είναι ένα καινούριο οικονομικό πεδίο που έχει κάποιο ενδιαφέρον. Πιστεύω ότι οι περιβαλλοντικές υπηρεσίες είναι κάτι που άξιζε να το προσέξει ένας επιχειρηματίας».

Ρίχνουν στους κάδους ό,τι να' ναι

Ο κ. Χρήστος Τεντόμας (αντιδήμαρχος Καθαριότητας, Αστικού Σχεδιασμού και Περιβάλλοντος του δήμου Αθηναίων) δηλώνει ευχαριστημένος από την ανταπόκριση του κόσμου στο πρόγραμμα ανακύκλωσης αλλά επισημαίνει και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το πρόγραμμα στην πρωτεύουσα. «Το βασικό είναι ο κόσμος να μην ρίχνει άλλα απορρίμματα στους μπλε κάδους πλην των ανακυκλώσιμων. Αυτό είναι το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε, αν και βλέπουμε σαφή βελτίωση. Από κει που το ποσοστό του ανακυκλώσιμου υλικού που βρίσκαμε στους κάδους ήταν γύρω στο 20%, σήμερα έχει φτάσει το 50 με 60%. Το γενικότερο πρόβλημα συγκομιδής απορριμμάτων που παρουσιάστηκε επιβάρυνε και την ανακύκλωση, αφού ο κόσμος έβρισκε τους κάδους γεμάτους και άφηνε τα σκουπίδια στους κάδους ανακύκλωσης».
 
< Προηγ.

ΒΙΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ – Καινοτόμες πρακτικές στο Βιοτουρισμό (Πρέσπα - Κορυτσά) / Innovative practices in Biotourism (Prespa-Korca) -- ΔΩΡΕΑΝ ΜΑΘΗΜΑΤΑ E-LEARNING ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ

ΔΩΡΕΑΝ ΜΑΘΗΜΑΤΑ E-LEARNING ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ

content1.jpg

Αυτο-οργάνωση εθελοντισμού

              & δικτύωση

autorganosi.jpg

_.jpg

      www.wwac.gr w.w.a.c.1.jpg            

ioas.jpg

        www.ioas.gr

      http://www.dionet.gr/                                                                   dho.png                     
logopraxis.jpg
logoedra.jpg
logogrammixois.jpg
grapsasblogspot.jpg