Η οριζόντια συνεργασία

των κοινωνικών δικτύων με τους φορείς της Τ.Α Η οριζόντια συνεργασία των κοινωνικών δικτύων με τους φορείς της Τ.Α. και στη συγκεκριμένη περίπτωση  με τους συνδέσμους προστασίας περιβάλλοντος είναι το κλειδί για να πάει μπροστά τόσο η οικοπροστασία που θέλουμε όλοι, όσο και η πράσινη ανάπτυξη που είναι η κινητήρια δύναμη για να έχουμε ένα βιώσιμο αστικό περιβάλλον.Aυτές   οι δύο έννοιες πάνε μαζί  και θα πρέπει να τις βλέπουμε παράλληλα. Δεν μπορούμε να έχουμε την επιθυμητή προστασία του περιβάλλοντος, όπως για παράδειγμα, την μείωση της αστικής ατμοσφαιρικής  ρύπανσης  εάν δεν κινητοποιήσουμε οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους μέσω της εξοικονόμησης ενέργειας και της πράσινης ανάπτυξης.Και δεν μπορούμε να κινητοποιήσουμε πόρους και πολιτικές σε ικανό βαθμό εαν δεν κινητοποιηθούν τοπικές κοινωνίες και τοπική αυτοδιοίκηση για να «καλλιεργήσουν» το έδαφος τόσο της ζήτησης όσο και της επιχειρηματικότητας προς αυτή την κατεύθυνση. Ξέρετε, αυτό που θέλω να θέσω  εδώ σήμερα με αφορμή αυτή την πρωτοβουλία  είναι ότι, οι πολιτικές για το αστικό περιβάλλον και την πράσινη ανάπτυξη δεν γίνονται σε αυτόματο  πιλότο. Χρειάζονται τα κοινωνικά δίκτυα και την συμμετοχική δημοκρατία να γίνει πράξη με δημιουργικές πρωτοβουλίες.

Βεβαίως, χρειάζεται ως βασική προϋπόθεση ο τεχνοκρατικός σχεδιασμός και ο πολιτικός σχεδιασμός της κυβέρνησης. Αυτός ο σχεδιασμός γίνεται αυτή την περίοδο μέσα από το σχέδιο «Καλλικράτης» που αφορά την τοπική αυτοδιοίκηση αλλά και τα κοινωνικά δίκτυα.Στο «Καλλικράτη» προβλέπονται ..γραφεία περιβάλλοντος και εθελοντισμού με τις ακόλουθες αρμοδιότητες:-     «Την προώθηση της ιδέας των Φιλ-οικο-πόλεων με ημερίδες και ενημέρωση στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. -     Την οργάνωση και χρηματοδότηση ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ και ΤΟΠΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ σε κάθε Δήμο με οριζόντια τεχνική υποστήριξη και χρηματοδότηση από το Ε.Π. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ. -     Την εξοικονόμηση ενέργειας σε τοπικό επίπεδο μέσα από την εφαρμογή του  προγράμματος ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ σε  όλους τους Δήμους της χώρας. -     Την εφαρμογή πολιτικών και την υλοποίηση  προγραμμάτων που θα συμβάλλουν  στην ενεργειακή αυτονομία των ΟΤΑ (φωτοβολταϊκά συστήματα, ΑΠΕ, ESCO, ΚΕΝΑΚ,  κτλ.).  -     Το σχεδιασμό πρότυπου κανονισμού πράσινων προμηθειών στους ΟΤΑ. -     Τη δημιουργία ενός ειδικού προγράμματος «Οργανισμοί Κοινής Ωφέλειας και  Τοπική Αυτοδιοίκηση» που θα διασφαλίζει την αισθητική στις πόλεις και την  ασφάλεια των πολιτών και της δημόσιας υγείας. -     Την υλοποίηση της εξαγγελίας της Κυβέρνησης για τη δημιουργία του ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ μέσωτου οποίου θα καλυφθούν οι ανάγκες για περιβαλλοντικές παρεμβάσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στο δομημένο και φυσικό περιβάλλον. -     Την εφαρμογή της αρχής της διευρυμένης ωφελιμότητας στις πράξεις αναλογισμού και τη δυνατότητα μεταβίβασης των υποχρεώσεων στους κατιόντες. -     Την παραχώρηση των «ορφανών οικοπέδων» στην αυτοδιοίκηση αποκλειστικά για τη δημιουργία χώρων πρασίνου.» . Μέσα από αυτό το σχέδιο μπορεί να γίνει  η θεσμοθέτηση της οριζόντιας συνεργασίας των περιβαλλοντικών οργανώσεων με την τοπική αυτοδιοίκηση.Το υπουργείο περιβάλλοντος έχει καταθέσει ήδη της προτάσεις του για να θεσμοθετηθούν κοινές δράσεις του υπουργείου – τοπικής αυτοδιοίκησης και περιβαλλοντικών οργανώσεων. Θέλω να προσθέσω όμως και τον όρο της Κοινωνικής Οικονομίας που χρειάζεται για να αξιοποιηθεί δημιουργικά το κοινωνικό κεφάλαιο που προκύπτει μέσα από την συνεργασία των κοινωνικών δικτύων. Το Κοινωνικό Κεφάλαιο μπορεί να ορισθεί ως συσσώρευση συλλογικής γνώσης οργανωτικής κουλτούρας, αλληλεγγύης, κοινής εμπιστοσύνης και δημιουργικής θεσμικής λειτουργίας και αναπτύσσει κοινωνικές δεξιότητες.Τα δίκτυα με κοινωνική αποστολή έχουν τις ακόλουθες ιδιότητες:-          Μειώνουν το κόστος συναλλαγών. -          Λειτουργούν ως ταμιευτήρες κοινωνικού κεφαλαίου.-          Λειτουργούν ως προπομπός της κοινωνικής και πράσινης επιχειρηματικότητας. -          Τα οριζόντια δίκτυα λειτουργούν υπέρ της κοινωνικοποίησης της γνώσης και της τεχνογνωσίας.-          Συμβάλλουν στον εκδημοκρατισμό της πληροφορίας και της ενέργειας.-          Κατευθύνουν τις επενδύσεις προς την περιφέρεια και τους κοινωνικά αναγκαίους σκοπούς.-          Συγκροτούν Κοινωνικό Κεφάλαιο σε τοπικό και εθνικό επίπεδο.Υπάρχει πλέον επιστημονική τεκμηρίωση ότι ο δείκτης ανάπτυξης των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών έχει άμεση σχέση με την κοινωνική οικονομία και αυτός ο δείκτης με τη σειρά του έχει σχέση με την ανθεκτικότητα της οικονομίας και την αντιμετώπιση της κρίσης.Εδώ όπως σωστά διατυπώνεται από ορισμένα δίκτυα υπάρχει θεσμικό έλλειμμα σε σύγκριση με το ευρωπαϊκό μέσο όρο. Θεσμικό έλλειμμα οργάνωσης συνεργασιών και διαχειριστικής επάρκειας στο μεγαλύτερο μέρος των συλλογικών οργανώσεων για να αναλάβουν  και να υλοποιήσουν προγράμματα κοινής ωφέλειας για το περιβάλλον.Έχουμε, στην Ελλάδα μυριάδες συλλογικές οργανώσεις αλλά πολύ μικρό ποσοστό κοινωνικής επιχειρηματικότητας που αναλαμβάνουν συλλογικούς φορείς και κοινωφελείς επιχειρήσεις της Τ.Α. σε σύγκριση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.Αυτό το θεσμικό έλλειμμα που είναι ζήτημα επιπέδου οργάνωσης μια κοινωνίας πρέπει να το αντιμετωπίσουμε με  το δημοσιονομικό και άλλα ελλείμματα της χώρας.Γιατί η ανάπτυξη της κοινωνικής οικονομίας είναι το συγκριτικό πλεονέκτημα για μια χώρα για να αντιμετωπίσει την κρίση αλλά και την περιβαλλοντική υποβάθμιση.Η κοινωνική οικονομία στην οποία βασικός συντελεστής είναι τα κοινωνικά δίκτυα και η οριζόντια συνεργασία είναι προαπαιτούμενο για την πράσινη ανάπτυξη και την οικοπροστασία.Είναι προαπαιτούμενο γιατί το υποκείμενο που κινεί τις διαδικασίες στην πράσινη επιχειρηματικότητα δεν είναι μονό οι επιχειρηματίες αλλά οι ίδιοι οι πολίτες και τα νοικοκυριά, και οι κοινωφελείς οργανισμοί, που δεν έχουν… ως κίνητρο τους το κέρδος.Για παράδειγμα η εξοικονόμηση της ενέργειας που είναι κεφαλαιώδους σημασίας για την αντιρύπανση και  η ανακύκλωση απαιτούν την ενεργοποίηση του πολίτη και των περιβαλλοντικών οργανώσεων  πριν από όλα.Το ίδιο ισχύει όταν θέλουμε να ενισχύσουμε πολικές για το αστικό πράσινο, π.χ. πράσινες στέγες, κοινόχρηστοι χώροι, κτλ.Τα δάση για παράδειγμα μέσω της ανάπτυξης της κοινωνικής οικονομίας μπορούν  να τα φροντίζουν οι ίδιες οργανώσεις της κοινωνίας πολιτών σε συνεργασία με τους εθελοντές πολίτες.Γνωρίζετε ότι υπήρξαν και θα υπάρξουν πόροι μέσω του ευρωπαϊκού κοινωνικού ταμείου (ΕΚΤ) μέσω, LIFE, ΕΠΕΕΡ και αλλά προγραμμάτων που ενισχύουν σχέδια δράσης για το περιβάλλον με την συμμετοχή των ΜΚΟ.Σκοπός μας ειναι να διαχειριστούμε αποδοτικότερα αυτούς τους πόρους στο μέλλον με μεγαλύτερη συμμετοχή και διαφάνεια των περιβαλλοντικών οργανώσεων και συμπράξεων με τν Τ.Α.Αναγκαία προϋπόθεση όμως είναι η ανάπτυξη αυτής της οριζόντιας συνεργασίας και της διαχειριστικής επάρκειας των περιβαλλοντικών οργανώσεων γιατί δεν μπορούμε να λειτουργούμε αποτελεσματικά ως κατακερματισμένη κοινωνία.Η κοινωνική αλληλέγγυα οικονομία στη βάση της ενεργοποίησης της κοινωνίας των πολιτών την οριζόντια οργάνωση των κοινωνικών δικτύων. Και αυτό μπορεί να γίνει με την αυτοργάνωση πολιτών και την «συμμετοχική δημοκρατία»Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών φέρνουν την αληθινή «συμμετοχική δημοκρατία»μέσα  στη διαδικασία της διακυβέρνησης και έτσι γίνονται κρίσιμοι παίκτες στο νέο πολιτικό στοίχημα της πράσινης ανάπτυξης. «Σύμπραξη Μ.Κ.Ο.»