ΤΟΠΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
08.02.11

ΤΟΠΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

 

Για την αντιμετώπιση της διαφθοράς και τηςκακοδιαχείρισης των

πόρων στη τοπική αυτοδιοίκηση.

Του Βασίλη τακτικού*

Ένας τρόπος μόνο υπάρχει για να καταπολεμηθείη διαφθορά και η κακοδιαχείριση των πόρων στην τοπική αυτοδιοίκηση πουκαταλαμβάνει πρώτη θέση ανάμεσα στους θεσμούς της πολιτείας. Να δημιουργηθούνπαντού κοινωνικές συμπράξεις και τοπικά κινήματα συμμετοχικής δημοκρατίας μεενεργούς πολίτες ώστε η εξουσία του δήμου να προκύπτει πραγματικά από τουςδημότες και όχι από τους χρηματοδότες.

 

Τοπικά κινήματα συμμετοχικής Δημοκρατίας ωςαντιστάθμισμα διαφάνειας και ελέγχου απέναντι στο σφετερισμό της εκπροσώπησηςκαι της τοπικής διαπλοκής με τα άνομα συμφέροντα που ροκανίζουν τελικά τουςπόρους.

 

Τοπικά κινήματα τα οποία θα συμβάλλουναποφασιστικά στην διαβούλευση με τοπικές συνελεύσεις και τοπικά δημοψηφίσματακαι όχι διακοσμητικά όπως ερμηνεύουν πολλές δημοτικές πλειοψηφίες τον«Καλλικράτη».  Τοπικά κινήματα πουαπελευθερώνουν τους ανθρώπινους πόρους και την δημιουργικότητα της κοινωνίας.

 

Γιατί αυτό που  συμβαίνει σήμερα, ακόμη και μετά το ξεκίνημα τηςτεχνοκρατικής μεταρρύθμισης «Καλλικράτης» είναι ότι  έχουμε το ίδιο φαινόμενο πελατειακών σχέσεων με αναπροσαρμογήτης τοπικής διαπλοκής.  Με τοπρόγραμμα Καλλικράτης».  ναι μενγίνεται σημαντική εξοικονόμηση πόρων από τον περιορισμό των αιρετών καιυπαλλήλων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση αλλά το πρόβλημα του σφετερισμού τηςεκπροσώπησης που είναι πρόβλημα γενικότερα της κρίσης της αντιπροσωπευτικήςδημοκρατίας παραμένει το ίδιο χαρακτηριστικό και βασανιστικό μιας παρακμιακήςκατάστασης .

 

Ο έλεγχος για παράδειγμα των εκλογικών δαπανώνγια την αντιμετώπιση της τοπικής διαπλοκής και το πρόγραμμα «διαύγεια» παρά τηνόποια θετική του επίδραση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το εγγενές πρόβλημα τηςαντιπροσώπευσης. Κάλλιστα ένας Δήμαρχος που ξόδεψε 300.000 για προεκλογικόαγώνα μπορεί να παρουσιάσει ότι ξόδεψε 50.000. Και πάντα θα υπάρχουν κάποιοι¨φίλοι¨ που με το αζημίωτο μετά θα καλύψουν την διαφορά – για την διαιώνιση τηςαθέατης διαφθοράς.

 

Είναι γνωστόν από τότε που η πολιτικήλειτουργεί ως  επάγγελμα και στοχώρο της τοπικής αυτοδιοίκησης έχουμε το φαινόμενο της «λερναίας Ύδρας» τηςδιαφθοράς. Υπάρχουν βέβαια εξαιρέσεις χαρισματικών ανθρώπων που ξεφεύγουν απότον κανόνα έχοντας μια αυθεντική σχέση με τους δημότες και μεγάλη επικοινωνιακήεμβέλεια. Ωστόσο με τα σημερινά δεδομένα της εκπροσώπησης ακόμη κι ανπροχωρήσουν οι ουσιαστικοί έλεγχοι που προβλέπονται με τον «Καλλικράτη» θασυνεχίσει να παρουσιάζεται το φαινόμενο να κόβεις ένα κεφάλι και θα φυτρώνουνδυο. Γιατί αυτή είναι η «φύση» της αντιπροσώπευσης και του συγκεντρωτισμού στηντοπική αυτοδιοίκηση όσο δεν υπάρχουν αντιστάθμισμα της συμμετοχικότητας τωνδημοτών..

 

Όταν δημοτικό σύστημα εξουσίας δεν υπάρχειούτε καν η δεδηλωμένη τηςπλειοψηφίας για τον Δήμαρχο μέσα στην θητεία του, όπως γίνεται με την κυβέρνησηποιός μπορεί να ελέγξει την εκτελεστική εξουσία του Δήμου;  Έχουμε λοιπόν το Δημαρχοκεντρικόμοντέλο τοπικής εξουσίας όπου ο Δήμαρχος ακόμη και αν χάσει την υποστήριξη απότους μισούς δημοτικούς συμβούλους , μπορεί να δημαρχεύει, κάτι που για μιακυβέρνηση θεωρείται αδιανόητο.

 

Αλλά δεν είναι μόνον αυτό. Το πρόβλημα είναιπως το όλο σύστημα διοίκησης στο Δήμο σε σχέση με το Δημοτικό συμβούλιο όπωςλειτουργεί προκαλεί τον σφετερισμό της εκπροσώπησης  και την κυριαρχία των ιδιοτελών προτύπων. Ένα διαρκές παζάριόχι μόνον με τους προεκλογικούς χρηματοδότες αλλά κυρίως με αυτούς πουποικιλοτρόπως συναλλάσσονται με το δημοτικό πελατειακό σύστημα.

 

Εάν υποθέσουμε ότι σε ένα μικρό σχετικά Δήμοέχουμε ένα 27μελές Δημοτικό Συμβούλιο, 16 μέλη της πλειοψηφίας και 11 μέλη απότην μειοψηφία, μπορούν να συμβούν τ’ ακόλουθα σε σχέση με την χειραγώγηση τωνδημοτικών συμβούλων.

 

Ο Δήμαρχος μπορεί να ορίσει 4 Αντιδημάρχουςκαι έμμεσα ένα πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου.  Με αυτό τον τρόπο μπορεί να  ελέγχει άμεσα 5 συμβούλους από τις θέσεις τοπικής εξουσίαςκαι άλλους 5 που περιμένουν να οριστούν την επόμενη διετία. Εάν λάβουμε υπ’όψιν ότι δυο με τρία μέλη θα διοριστούν πρόεδροι αναπτυξιακών εταιριών τουΔήμου και άλλες αμειβόμενες θέσεις σε επιτροπές τότε οι εξαρτώμενες θέσειςφθάνουν τις 13 και 3 που μπορούν να ελπίζουν ότι μπορεί να είναι ευνοούμενοιστο μέλλον καλύπτονται όλες οι προσδοκίες. Έτσι όλο το συμβούλιο μπορεί ναελέγχεται με ιδιοτελή κριτήρια από τον Δήμαρχο εάν δεν υπάρχουν ανιδιοτελείςαντιστάσεις.

 

Όταν δεν υπάρχει άλλο αποφασιστικό όργανο όπωςείναι η τοπική συνέλευση που να ελέγχει την εκτελεστική εξουσία του Δήμου, ούτεανιδιοτελείς αντιστάσεις. ο Δήμαρχος αναπόφευκτα  ελέγχεται από τα ιδιοτελή τοπικά συμφέροντα. συμπαρασύρονταςόλο το Δημοτικό Συμβούλιο αφού είναι ο αποκλειστικός που μοιράζει την «πίτα.»

 

Ο Δημοτικός σύμβουλος και οι σύμβουλοι πουθέλουν να αντισταθούν στην τοπική διαπλοκή κινδυνεύουν  πάντα να απομονωθούν, εκτός βέβαια καιαν στηρίζονται σε οργανωμένες κοινωνικές ομάδες και τοπικά κινήματα τα οποίαμπορούν να αντισταθούν.

 

Από όποια πλευρά και αν εξετάσουμε το ζήτημαακόμη και εάν υπάρχουν καλές προθέσεις στους Δημοτικούς συμβούλους και στονΔήμαρχο και θέλουν να μην υποκύψουν στην τοπική διαπλοκή ένας δρόμος μόνονυπάρχει να αποφύγουν την διαπλοκή , να συνεργαστούν με τις συλλογικές τοπικέςοργανώσεις και να προωθήσουν τις διαδικασίες συμμετοχής.

 

Για αυτό είναι επιτακτική ανάγκη στην εποχήμας να δημιουργηθούν  τοπικάκινήματα συμμετοχικής δημοκρατίας για τηναντιμετώπιση της διαφθοράς και της κακοδιαχείρισης των πόρων στη τοπικήαυτοδιοίκηση

 

*ΟΒασίλης Τακτικός είναι δημοσιογράφος δημοτικός σύμβουλος

 

 

 

 

Η κρίση τηςαντιπροσώπευσης στην Τοπική Αυτοδιοίκηση αντιστοιχεί στην μετριοκρατία ,αναξιοκρατία και το πελατειακό σύστημα.

 

 

 

Είναι κοινό μυστικό πλέον σ’ όλη τηνεπικράτεια της χώρας ότι η διαφθορά στην Τοπική Αυτοδιοίκηση αντιστοιχεί στηνμετριοκρατία και αναξιοκρατία που τροφοδοτείται από το πελατειακό σύστημα καιτην τοπική διαπλοκή.

 

Δύο είναι οι βασικοί λόγοι παρουσιάζεται αυτότο φαινόμενο που αποτελεί ζήτημα βαθιάς έρευνας. Ο ένας λόγος είναι ότι ολοένακαι περισσότερα άτομα ηθικού και κοινωνικού κύρους αρνούνται να μπουν σ΄ αυτότο φαύλο κύκλο συναλλαγής και δεύτερον οι «χρηματοδότες» διαπλεκόμενοιεργολάβοι , προμηθευτές βρίσκουν ευκολότερα έδαφος συναλλαγής με τιςμετριότητες.

 

Γιατί εκεί που πηγάζει και ενδημεί ηιδιοτέλεια και η διαφθορά στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, ο σφετερισμός τηςεκπροσώπησης, η χρήση της θέσης για ίδιον όφελος και η ελαστική ηθική, συνήθωςβρίσκονται άτομα μετρίων δυνατοτήτων.

 

 

Κι αυτό είναι ευκολονόητο. Ένας διανοούμενοςκαι φτασμένος σ΄ ένα υψηλό επίπεδο κοινωνικά άτομο δύσκολα θα «πουλήσει» τηνσυνείδησή του στα κακώς εννοούμενα διαπλεκόμενα συμφέροντα , γιατί προσδίδεικύρος στην θέση που κατέχει και δεν διακρίνεται μόνον από αυτή. Αντιθέτως συμβαίνειμε την πολιτική μετριότητα που μόνον μ΄ αυτόν τον τρόπο και την συναλλαγήκατακτά δημόσιες θέσεις.

 

Στην καλύτερη των περιπτώσεων μια μετριότηταστην Τοπική Αυτοδιοίκηση πηγαίνει για τον μισθό ή να συμπληρώσει τον μισθό καικαμία έγνοια δεν έχει για την ανάπτυξη και το κοινωνικό όφελος.

 

Γι αυτό είναι καταλυτικό το μέτρο τηςκυβέρνησης σήμερα που κόβει τον διπλό μισθό για τους δημοσίους υπαλλήλους.

 

Θέλεις να υπηρετήσεις τον τόπο σου κύριε, κάν’το αφιλοκερδώς, ή πάρε τον ένα μισθό όπως αναγκάζεται να κάνει ο ελεύθεροςεπαγγελματίας όταν παίρνει μια θέση στο Δήμο.

 

Βέβαια, αυτό το μέτρο δεν αρκεί για νααντιμετωπιστούν όλες οι παθογένειες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε σχέση με τηνιδιοτέλεια που περιγράψαμε παραπάνω, γι αυτό το πιο δραστικό μέτρο είναι τατοπικά κινήματα Συμμετοχικής Δημοκρατίας γιατί όσο περισσότεροι εμπλέκονται μετα κοινά είναι αδύνατον να χρηματιστούν η να διαφθαρούν όλοι.

 

Οι επιτροπές διαβούλευσης για παράδειγμα πουεισάγονται αφήνουν ένα παράθυρο στην συμμετοχική δημοκρατία αλλά δεν ανοίγουντην πόρτα για κάτι περισσότερο από την στιγμή που δεν έχουν ένα αποφασιστικόρόλο

Τα μέτρα που παίρνει επίσης η κυβέρνηση όπως η¨διαύγεια¨ ενισχύουν τον έλεγχο στη διοίκηση αλλά δεν καταπολεμούν τα βαθύτερααίτια.

 

Το κλειδί λοιπόν για μια βαθιά μεταρρύθμισηκαι για την αντιμετώπιση του φαύλου κύκλου της ιδιοτέλειας που επικρατεί στηΤοπική Αυτοδιοίκηση και του λερναίου φαινομένου της διαφθοράς, είναι ομετασχηματισμός της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση σεσυμμετοχική.

 

 

Τελευταία ανανέωση ( 08.02.11 )